Toυ Κώστα Παππά
Η συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο θεωρείται από διεθνείς αναλυτές ως μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές επαφές της τελευταίας δεκαετίας. Το αμερικανικό δίκτυο CNN χαρακτηρίζει τη συνάντηση «ιστορική ευκαιρία» για τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη, προκειμένου να επανακαθορίσουν τις σχέσεις τους σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και παγκόσμιας αβεβαιότητας.
Η επίσκεψη του Τραμπ πραγματοποιείται σε ένα εντελώς διαφορετικό διεθνές περιβάλλον από εκείνο του 2017, όταν είχε επισκεφθεί ξανά την Κίνα κατά την πρώτη του θητεία στον Λευκό Οίκο. Σήμερα, η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο βρίσκονται αντιμέτωπα σε πολλαπλά μέτωπα: από το εμπόριο και την τεχνολογία μέχρι την Ταϊβάν και τον ανταγωνισμό για την τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν επισκιάζει τις συνομιλίες, προσθέτοντας νέα πίεση στις διπλωματικές ισορροπίες.
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε πριν από τη συνάντηση ότι το Ιράν θα αποτελέσει βασικό θέμα των συνομιλιών. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», δήλωσε χαρακτηριστικά, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει μεγαλύτερη κινεζική επιρροή προς την Τεχεράνη για αποκλιμάκωση της κρίσης και διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι το Πεκίνο διαθέτει σημαντικά περιθώρια πίεσης προς το ιρανικό καθεστώς, εξαιτίας των στενών οικονομικών και ενεργειακών δεσμών των δύο χωρών. Ταυτόχρονα, η Ουάσιγκτον αναμένεται να ζητήσει από την Κίνα να μην προχωρήσει σε περαιτέρω στρατιωτική υποστήριξη προς το Ιράν, ειδικά στον τομέα των αντιαεροπορικών συστημάτων.Στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθούν και οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας. Οι δύο ηγέτες αναμένεται να εξετάσουν νέες συμφωνίες στους τομείς της γεωργίας, της ενέργειας και της αεροδιαστημικής βιομηχανίας, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον ανταγωνισμό για την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη και τις προηγμένες τεχνολογίες.
Ιδιαίτερα κρίσιμο παραμένει και το ζήτημα της Ταϊβάν. Ο Τραμπ έχει ήδη προαναγγείλει ότι θα θέσει το θέμα της αμερικανικής στρατιωτικής στήριξης προς την Ταϊπέι, παρά τις έντονες αντιδράσεις του Πεκίνου. Η Κίνα ζητά από τις ΗΠΑ να περιορίσουν τις πωλήσεις όπλων προς το νησί και να υιοθετήσουν πιο σαφή θέση κατά της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν.Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ επιδιώκει να αξιοποιήσει τη συγκυρία προς όφελος της Κίνας. Το Πεκίνο θεωρεί ότι η εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και οι πολιτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει ο Τραμπ ενόψει των αμερικανικών εκλογών δημιουργούν ευκαιρίες για διπλωματικά και οικονομικά ανταλλάγματα.
Η κινεζική ηγεσία στοχεύει κυρίως στη χαλάρωση των αμερικανικών περιορισμών στην εξαγωγή προηγμένης τεχνολογίας προς την Κίνα, αλλά και στην ευρύτερη πρόσβαση κινεζικών επιχειρήσεων στην αμερικανική αγορά. Παράλληλα, ο Σι επιδιώκει να εμφανίσει την Κίνα ως δύναμη σταθερότητας και πιθανό διαμεσολαβητή στις διεθνείς κρίσεις.Το αποτέλεσμα της συνάντησης αναμένεται να επηρεάσει όχι μόνο τις σχέσεις Ουάσιγκτον – Πεκίνου, αλλά και τη συνολική ισορροπία στο παγκόσμιο γεωπολιτικό και οικονομικό σύστημα.
