Του Κώστα Παππά
Με το βλέμμα ολόκληρης της κοινωνίας στραμμένο στη Λάρισα, ξεκινά αύριο η δίκη για την τραγωδία των Τεμπών, ένα γεγονός που έχει χαραχθεί βαθιά στη συλλογική μνήμη ως μία από τις πιο οδυνηρές στιγμές της σύγχρονης Ελλάδας. Στο εδώλιο του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων αναμένεται να καθίσουν 36 κατηγορούμενοι, όλοι μη πολιτικά πρόσωπα, την ώρα που η κοινή γνώμη εμφανίζεται βαθιά δύσπιστη ως προς το αν θα αποδοθούν τελικά πλήρως οι ευθύνες.
Η πρόεδρος Εφετών Γεωργία Στεφανίδου κηρύσσει την έναρξη μιας διαδικασίας που χαρακτηρίζεται ήδη ιστορική. Παρόντες θα είναι συγγενείς των 57 θυμάτων και επιζώντες, οι οποίοι ζητούν δικαίωση για το δυστύχημα της 28ης Φεβρουαρίου 2023. Η ακροαματική διαδικασία φιλοδοξεί να φωτίσει όλες τις πτυχές της υπόθεσης και να δώσει απαντήσεις για τα αίτια που οδήγησαν στη σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών.
Κεντρικό πρόσωπο της δίκης είναι ο σταθμάρχης Βασίλης Σαμαράς, ο οποίος κατηγορείται ότι, λόγω εγκληματικής αμέλειας, έθεσε τις δύο αμαξοστοιχίες στην ίδια γραμμή. Μαζί του κατηγορούνται ακόμη δύο σταθμάρχες, στελέχη των σιδηροδρομικών φορέων και ανώτερα υπηρεσιακά στελέχη. Συνολικά, περίπου 250 δικηγόροι και περισσότεροι από 350 μάρτυρες αναμένεται να συμμετάσχουν σε μια διαδικασία που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει ακόμη και πάνω από δύο χρόνια.
Παρά τη βαρύτητα της δίκης, οι πολίτες εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Σε όλες σχεδόν τις μετρήσεις της κοινής γνώμης καταγράφεται η πεποίθηση ότι οι πραγματικοί υπεύθυνοι δεν θα λογοδοτήσουν. Η απουσία πολιτικών προσώπων από το εδώλιο ενισχύει αυτή την αίσθηση, ενώ οι ξεχωριστές δικογραφίες που αφορούν πρώην κυβερνητικά στελέχη εξακολουθούν να εκκρεμούν, κινούμενες με αργούς ρυθμούς.
Το κλίμα αυτό αντανακλά μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Για πολλούς, η τραγωδία των Τεμπών δεν αποτελεί απλώς ένα δυστύχημα, αλλά ένα «προδιαγεγραμμένο έγκλημα» που συνδέεται με διαχρονικές παθογένειες του κράτους, όπως η έλλειψη επαρκών συστημάτων ασφαλείας και η καθυστέρηση στην υλοποίηση κρίσιμων έργων.
Η δίκη που ξεκινά αύριο καλείται, επομένως, να υπερβεί τα στενά όρια μιας ποινικής διαδικασίας. Για την κοινωνία, αποτελεί ένα κρίσιμο τεστ για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και την ικανότητά της να αποδώσει ευθύνες χωρίς εξαιρέσεις. Το αν θα καταφέρει να αποκαταστήσει το αίσθημα δικαίου παραμένει ανοιχτό ερώτημα, σε μια συγκυρία όπου η απαίτηση για διαφάνεια και λογοδοσία είναι πιο ισχυρή από ποτέ.
