Του Κώστα Παππά
Ο πόλεμος στο Ιράν εξελίσσεται σε μια σύνθετη σύγκρουση συμφερόντων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να ενισχύσουν τη γεωπολιτική και ενεργειακή τους επιρροή σε μια περίοδο όπου ο έλεγχος των παγκόσμιων ενεργειακών πόρων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ισχύος. Μετά την αντιπαράθεση με τη Βενεζουέλα, το Ιράν –μία από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες του κόσμου– βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της γεωπολιτικής εξίσωσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ενδεχόμενο κλεισίματος των Στενά του Ορμούζ. Από αυτό το θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται ένα τεράστιο ποσοστό της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου. Αν η διέλευση περιοριστεί ή διακοπεί, οι διεθνείς αγορές ενέργειας θα δεχθούν ισχυρό σοκ και όσοι ξεκίνησαν αυτό τον πόλεμο πιθανότατα θα τρίβουν τα χέρια τους. Δύσκολα μπορεί να μας πείσει κάποιος ότι η υπερδύναμη ΗΠΑ δεν μπορεί να κρατήσει ακόμα και με στρατιωτικούς χειρισμούς ανοικτά τα στενά του Ορμούζ, ειδικά σε μια ανοικτή πολεμική ΄σύρραξη. Μπορεί, αλλά δεν θα δείτε αμερικανικό ή Ισραηλινό πύραυλο να φθάνει εκεί, γιατί ο στόχος είναι να κλείσουν τα στενά ή να γίνει πολύ δύσκολη η διέλευση των πλοίων και όχι να διευκολυνθεί η κυκλοφορία τους απο τον Περσικό κόλπο.
Παράλληλα, το Ισραήλ αντιμετωπίζει τη σύγκρουση ως ευκαιρία να αποδυναμώσει έναν από τους βασικούς γεωπολιτικούς αντιπάλους του στην περιοχή. Ακόμη και αν δεν υπάρξει αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, μια μακροχρόνια αποσταθεροποίηση θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά την επιρροή του Ιράν στη Μέση Ανατολή.
Στο ενεργειακό παιχνίδι, ωστόσο, ένας ακόμη παίκτης φαίνεται να επωφελείται: η Ρωσία. Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, ως ηγέτης μιας χώρας που παραμένει βασικός προμηθευτής φυσικού αερίου για πολλές περιοχές του κόσμου, θα μπορούσε να δει τα έσοδα της χώρας του να αυξάνονται σημαντικά λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας.
Αντίθετα, ο μεγάλος άγνωστος παράγοντας είναι η Κίνα. Η κινεζική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εισαγωγή ενέργειας και μια εκτίναξη του κόστους θα μπορούσε να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της.Όσο για την Ευρώπη, η ενεργειακή της εξάρτηση παραμένει το βασικό της πρόβλημα. Μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη στήριξη που παρείχε στο Κίεβο, η ευρωπαϊκή ήπειρος βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολες επιλογές. Αν οι ενεργειακές πιέσεις ενταθούν, δεν αποκλείεται να αναζητήσει εκ νέου συνεργασίες ακόμη και με την Ρωσία του Πούτιν που πολέμησε δι αντιπροσώπων. Η τύχη αυτών των αντιπροσώπων βλέπε Ζελένσκι , Ουκρανία θα είναι μάλλον τραγική όταν θα πέφτουν οι υπογραφές της συνθηκολόγησης. Για τους πρόθυμος προμηθευτές της Ουκρανίας, δηλαδή τους Ευρωπαίους, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να διαχειριστούν τους όρους συνεργασίας που θα θέσει αυτή τη φορά η Ρωσία.
