Αντιμέτωπη με ένα απροσδόκητο πρόβλημα βρίσκεται η Ευρώπη λόγω του πολέμου στο Ιράν και των ελλείψεων στα καύσιμα που προκαλεί το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, καθώς κανείς δεν ξέρει ποια είναι στην πραγματικότητα τα ενεργειακά της αποθέματα.
Το κόστος ήδη είναι ήδη δυσανάλογο για την Ευρώπη. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποκάλυψε την Τετάρτη (29/4) ότι η σύγκρουση κοστίζει στην ΕΕ σχεδόν 500 εκατομμύρια ευρώ την ημέρα.
Στο μεταξύ ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες καθηλώνουν τα αεροσκάφη τους, ενώ αξιωματούχοι παροτρύνουν τους πολίτες να μειώσουν τις μετακινήσεις τους.
«Στην Ευρώπη, έχουμε εικόνα και δεσμεύσεις για τον Μάιο και τον Ιούνιο… τι θα συμβεί μετά είναι δύσκολο να προβλεφθεί», δήλωσε με τη σειρά του ο Τομπάιας Μέγιερ, διευθύνων σύμβουλος του ομίλου DHL, αναφέρει το Politico.
«Υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα, αλλά δεν υπάρχει σαφής εικόνα για το πόσα έχουν αντληθεί», τόνισε.
Τι γνωρίζουν οι Ευρωπαίοι για τα αποθέματα
Οι αρχές της ΕΕ δεν είναι εντελώς στο σκοτάδι. Οι πληροφορίες σχετικά με τα κρατικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι γενικά διαφανείς και ενημερωμένες, ενώ οι εθνικοί αξιωματούχοι πραγματοποιούν τακτικές συναντήσεις ανταλλαγής πληροφοριών και οι εταιρείες περιστασιακά παρέχουν εθελοντικά πληροφορίες σχετικά με τα δικά τους αποθέματα.
Πέρα από αυτό, όμως, οι αξιωματούχοι που ενδεχομένως θα πρέπει να αποφασίσουν πότε και αν θα κλείσει η στρόφιγγα, έχουν ελλιπή πληροφόρηση.
Σε μια σύνοδο κορυφής υψηλού επιπέδου τον περασμένο μήνα, υπουργοί από το Βέλγιο, την Ολλανδία και την Ισπανία επέστησαν την προσοχή σε αυτά τα κενά γνώσης, προτρέποντας την ΕΕ να συντονίσει περισσότερο την παρακολούθηση και ανάλυση σε πραγματικό χρόνο.
Ο εκπρόσωπος της Ελλάδας μάλιστα, ζήτησε από την Επιτροπή να δημιουργήσει ένα κανάλι WhatsApp ή Signal μεταξύ των χωρών μελών και της Κομισιόν.
«Έχουμε πολύ περιορισμένη γνώση και δεδομένα αγοράς για το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο», δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος «Οι γνώσεις μας για το τι τίθεται σε κυκλοφορία, τι αποσύρεται και τι αποστέλλεται μέσω διαφορετικών διαδρομών… σίγουρα υπάρχει έλλειψη παρακολούθησης της αγοράς» είπε.
Το ντίζελ και τα καύσιμα των αεροσκαφών
Όσον αφορά τα εξευγενισμένα καύσιμα όπως το ντίζελ και το καύσιμο αεροσκαφών, η εικόνα είναι ιδιαίτερα θολή. Η ΕΕ βασίζεται κυρίως στην επίσημη στατιστική υπηρεσία Eurostat και σε συναντήσεις συντονισμού με τις χώρες μέλη για τη μέτρηση των επιπέδων προσφοράς.
Ωστόσο, για τα περισσότερα αποθέματα δεν υπάρχει εικόνα καθώς βρίσκονται διάσπαρτα με τις εταιρείες να διστάζουν να αποκαλύψουν ευαίσθητα επιχειρηματικά δεδομένα που δεν είναι νομικά υποχρεωμένες να αναφέρουν.
Ακόμα και τα δεδομένα που παρέχονται από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας – ο οποίος συντόνισε την ιστορική απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου τον περασμένο μήνα – είναι αναγκαστικά περιορισμένα για αυτόν τον λόγο, δήλωσε αξιωματούχος της Επιτροπής.
«Σε έναν ιδανικό κόσμο, θα είχαμε πρόσβαση σε τέλειες πληροφορίες», τόνισε αξιωματούχος της Επιτροπής. «Αλλά στο τέλος, είναι τόσο καλές όσο οι πληροφορίες που μας δίνονται. Και έχω ακούσει συναδέλφους να εκφράζουν την ίδια ανησυχία — ελπίζουμε να έχουμε τις σωστές πληροφορίες», υπογράμμισε.
Πιέσεις για ανάληψη δράσεων από τους υπουργούς Ενέργειας
Από την έναρξη του πολέμου, οι υπουργοί ενέργειας έχουν καλέσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύσει την ικανότητα της να καταγράφει τις προμήθειες που διατηρούνται σε όλη την ήπειρο σε υπόγειες εγκαταστάσεις, σειρές δεξαμενών σε μεγάλα λιμάνια, τεράστια υπερδεξαμενόπλοια που αιωρούνται στα ανοιχτά των ευρωπαϊκών ακτών και αποθήκες σε αεροδρόμια και κατά μήκος βασικών αγωγών.
«Φυσικά, θα θέλουμε να έχουμε μια καλύτερη εικόνα της κατάστασης των καυσίμων σε ολόκληρη την ΕΕ», δήλωσε η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Άννα-Κάισα Ίτκονεν, στο POLITICO. «Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό, αλλά είναι πολύ νωρίς για να δηλώσουμε τώρα πώς θα λειτουργήσει», πρόσθεσε.
Το φυσικό αέριο είναι το πιο εύκολο στην παρακολούθηση, αν και το σύστημα είναι ατελές. Οι κανόνες που επιβλήθηκαν μετά τις ελλείψεις που προκλήθηκαν από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 απαιτούν από τις χώρες της ΕΕ να κρατούν τα επίπεδα στο 90% της εθνικής χωρητικότητας μέχρι τον χειμώνα κάθε χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ γνωρίζει πολύ καλύτερα πόσο φυσικό αέριο διαθέτει ανά πάσα στιγμή ακόμη και αν εξακολουθεί να έχει μικρή ορατότητα στις εκροές, τις εισροές και το διασυνοριακό εμπόριο.
Η Eurostat παρακολουθεί επίσης τα πετρελαϊκά προϊόντα σε ολόκληρη την Ευρώπη – αλλά τα ενημερώνει σπάνια και σποραδικά. Το τελευταίο αρκετά ολοκληρωμένο σύνολο δεδομένων της είναι από τον Ιανουάριο, σύμφωνα με την Άνα Μαρία Γιάλερ-Μακαρέβιτς, αναλύτρια στο Ινστιτούτο Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης.
