Του Κώστα Παππά
Η δήλωση του Εμανουέλ Μακρόν ότι η Γαλλία θα σταθεί στο πλευρό της Ελλάδας σε περίπτωση απειλής από την Τουρκία ακούγεται καθησυχαστική. Είναι μια φράση που «γράφει» καλά, συνοδεύεται ιδανικά από χαμόγελα, χειραψίες και εντυπωσιακές φωτογραφίες. Εξυπηρετεί αφηγήματα, καλλιεργεί προσδοκίες και ενισχύει το γνωστό σύνθημα «Ελλάς – Γαλλία – συμμαχία». Όμως πίσω από την εικόνα, η πραγματικότητα είναι πολύ λιγότερο ρομαντική.
Ο ελληνικός λαός έχει πληρώσει μέσα απο το μόχθο του τις φρεγάτες που αποκτήθηκαν από τη Γαλλία και οι φρεγάτες αυτές δεν ήταν φυσικά δώρο ούτε προϊόν κάποιας ανιδιοτελούς συμμαχίας. Δεν γίνεται συζήτηση οτι η Ελλάδα αναβαθμίστηκε εξοπλιστικά με αυτή την αγορά , όμως πλήρωσε και πλήρωσε ακριβά. Η προμήθειά τους ήταν αποτέλεσμα σκληρών διαπραγματεύσεων και μεγάλου οικονομικού κόστους, που βαραίνει έναν λαό ο οποίος έχει ήδη δοκιμαστεί. Οι σαμπάνιες, τα επίσημα δείπνα και οι βαρύγδουπες δηλώσεις δημιουργούν ένα κλίμα ευφορίας, αλλά δεν συνιστούν εγγύηση ασφάλειας.
Η ουσία βρίσκεται αλλού. Ο κ. Μακρόν μίλησε για στήριξη, όμως παρέλειψε κάτι κρίσιμο: ο ίδιος σε περίπου έναν χρόνο δεν θα βρίσκεται στην εξουσία. Το γαλλικό Σύνταγμα δεν του επιτρέπει να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία, πράγμα που σημαίνει ότι οι δεσμεύσεις του έχουν ημερομηνία λήξης. Και στη διεθνή πολιτική, οι δεσμεύσεις δεν είναι ποτέ προσωπικές είναι συγκυριακές και εξαρτώνται από συμφέροντα που αλλάζουν.
Ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι ο επόμενος πρόεδρος της Γαλλίας θα έχει την ίδια στάση; Ποιος μπορεί να διαβεβαιώσει ότι, σε μια κρίσιμη στιγμή στο Αιγαίο ή στην Ανατολική Μεσόγειο, το Παρίσι θα επιλέξει την εμπλοκή αντί της ουδετερότητας; Η ιστορία διδάσκει ότι τα κράτη κινούνται με βάση το συμφέρον τους , όχι τις φιλίες ούτε τις ωραίες δηλώσεις.
Η Ελλάδα οφείλει να δει την πραγματικότητα κατάματα. Σε κάθε σοβαρή ένταση με την Τουρκία στο παρελθόν, βρέθηκε ουσιαστικά μόνη της. Οι σύμμαχοι ήταν παρόντες σε επίπεδο δηλώσεων, αλλά απόντες όταν τα πράγματα δυσκόλεψαν. Δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι αυτή η βασική αρχή της διεθνούς πολιτικής θα αλλάξει τώρα.
Όσοι επιμένουν να παρουσιάζουν μια διαφορετική εικόνα είτε αγνοούν τα δεδομένα είτε επιλέγουν συνειδητά να τα παραποιούν. Η αλήθεια είναι πιο σκληρή, αλλά και πιο χρήσιμη: η αποτροπή και η ασφάλεια μιας χώρας δεν βασίζονται σε υποσχέσεις τρίτων, αλλά στη δική της ισχύ και ετοιμότητα.
