Του Κώστα Παππά
Στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τιπίγκ , οι δύο ηγέτες επιχείρησαν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον ανταγωνισμό και την ανάγκη συνεργασίας. Παρά τις έντονες γεωπολιτικές και οικονομικές διαφορές ανάμεσα στις ΗΠΑ και Κίνα , η συνάντηση ανέδειξε τόσο πεδία σύγκλισης όσο και βαθιές στρατηγικές διαφωνίες, ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως το Ιράν , η Tαϊβάν και η συνολική ισορροπία ισχύος στον κόσμο.
Στο πεδίο της συμφωνίας, οι δύο πλευρές εμφανίστηκαν πρόθυμες να διατηρήσουν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας ώστε να αποφευχθεί μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις. Ο Τραμπ τόνισε την ανάγκη οικονομικής σταθερότητας και συνέχισης των εμπορικών σχέσεων, αναγνωρίζοντας ότι οι οικονομίες των δύο χωρών παραμένουν αλληλοεξαρτώμενες. Από την πλευρά του, ο Σι υπογράμμισε ότι η Κίνα επιδιώκει «ειρηνική ανάπτυξη» και δεν επιθυμεί έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο.
Κοινό έδαφος υπήρξε επίσης στην ανάγκη αποτροπής μιας γενικευμένης κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν αποτέλεσε βασικό σημείο συζήτησης, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν ότι μια πολεμική ανάφλεξη θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή και οικονομική αστάθεια. Ωστόσο, οι προσεγγίσεις τους παρέμειναν διαφορετικές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέχισαν να πιέζουν για αυστηρότερη στάση απέναντι στην Τεχεράνη, ενώ η Κίνα επέμεινε στη διπλωματική διαχείριση και στη διατήρηση οικονομικών σχέσεων με το Ιράν, το οποίο αποτελεί σημαντικό ενεργειακό εταίρο για το Πεκίνο.
Οι μεγαλύτερες διαφωνίες καταγράφηκαν στο ζήτημα της Ταϊβάν. Ο Σι Τζινπίνγκ επανέλαβε ότι η Ταϊβάν αποτελεί «αναπόσπαστο μέρος της Κίνας» και προειδοποίησε κατά οποιασδήποτε αμερικανικής παρέμβασης ή στρατιωτικής υποστήριξης προς το νησί. Ο Τραμπ, αν και απέφυγε ακραίες δηλώσεις, επέμεινε στη σημασία της διατήρησης της ισορροπίας στην περιοχή και στην υποστήριξη των συμμάχων των ΗΠΑ στον Ινδο-Ειρηνικό. Η ένταση γύρω από την Ταϊβάν θεωρείται σήμερα ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία τριβής στις σινοαμερικανικές σχέσεις.
Η συνάντηση ανέδειξε επίσης τον βαθύτερο στρατηγικό ανταγωνισμό ανάμεσα στις δύο δυνάμεις. Η Ουάσιγκτον βλέπει την άνοδο της Κίνας ως πρόκληση για την παγκόσμια αμερικανική πρωτοκαθεδρία, ενώ το Πεκίνο θεωρεί ότι δικαιούται μεγαλύτερο ρόλο στη διεθνή τάξη. Σε αυτό το πλαίσιο, πολλοί αναλυτές αναφέρουν την περίφημη «παγίδα του Θουκυδίδη».
Η φράση προέρχεται από τον αρχαίο Έλληνα ιστορικό Thucydides, ο οποίος περιέγραψε τον Πελοποννησιακό Πόλεμο ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη. Ο Θουκυδίδης έγραψε ότι «η άνοδος της Αθήνας και ο φόβος που προκάλεσε στη Σπάρτη έκανε τον πόλεμο αναπόφευκτο». Στη σύγχρονη γεωπολιτική, ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον κίνδυνο πολέμου όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια κυρίαρχη δύναμη. Πολλοί φοβούνται ότι οι σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας μπορεί να εξελιχθούν με ανάλογο τρόπο.
Παρά τις διαφωνίες, η συνάντηση Τραμπ–Σι έδειξε ότι και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν το τεράστιο κόστος μιας άμεσης σύγκρουσης. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν ο ανταγωνισμός τους θα περιοριστεί σε διπλωματικό και οικονομικό επίπεδο ή αν θα εξελιχθεί σε μια βαθύτερη παγκόσμια αντιπαράθεση με απρόβλεπτες συνέπειες.
