Του Κώστα Παππά
Το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα μοιάζει να εισέρχεται σε μια από τις πιο αβέβαιες και ταυτόχρονα πιο ενδιαφέρουσες φάσεις της μεταπολίτευσης. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, αλλά και οι πληροφορίες για εκείνες που αναμένονται το επόμενο διάστημα, ενισχύουν ένα σενάριο που μέχρι πριν από λίγους μήνες φαινόταν μάλλον θεωρητικό: την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο προσκήνιο ως επικεφαλής της ΕΛΑΣ και πιθανό δεύτερο κόμμα στις επόμενες εθνικές εκλογές. Όλα τα σενάρια βέβαια που εξετάζονται παρακάτω τελούν υπο την μόνιμη αμφισβήτηση της λαϊκής βούλησης , η οποία δεν προβλέπεται και σίγουρα μπορεί να κρύβει τέτοιες εκπλήξεις που μπορούν να ακυρώσουν κάθε ανάλογο άρθρο.
Αν ωστόσο επιβεβαιωθούν τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα , εφ οσον αυτά πρώτα παγιωθούν τους επόμενους μήνες, , τότε η πραγματική πολιτική μάχη ίσως δεν αφορά μόνο το ποιος θα είναι πρώτος, αλλά κυρίως ποιος θα καταλάβει την τρίτη θέση. Διότι το τρίτο κόμμα, με τον απαραίτητο αριθμό βουλευτών, θα λάβει διερευνητική εντολή και ενδέχεται να εξελιχθεί στον καθοριστικό παράγοντα για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας.
Το δεδομένο της πολιτικής εξίσωσης είναι ότι η αυτοδυναμία μοιάζει απίθανο ενδεχόμενο για οποιονδήποτε. Ακόμη και κυβερνητικά στελέχη που μέχρι πρότινος μιλούσαν στις κάμερες για αυτοδύναμη επανεκλογή, περιορίζονται πλέον στην κατ ιδίαν συζήτηση για το αν η ΝΔ θα καταφέρει να ξεπεράσει ή όχι το όριο του 25% που ενεργοποιεί το μπόνους των 50 εδρών. Η πολιτική φθορά, η κοινωνική κόπωση και η πολυδιάσπαση του εκλογικού σώματος δημιουργούν ένα τοπίο χωρίς ξεκάθαρες πλειοψηφίες.
Την ίδια στιγμή, ο Αλέξης Τσίπρας ,εφόσον βρεθεί στη δεύτερη θέση, θεωρείται βέβαιο πως θα αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με τη ΝΔ. Αυτό σημαίνει ότι το βάρος μεταφέρεται αυτομάτως στο τρίτο κόμμα. Και εκεί ακριβώς αρχίζει το μεγάλο πολιτικό ερώτημα: ποιος θα είναι αυτός ο ρυθμιστής; Το ΠΑΣΟΚ ή η ΕΛΠΙΔΑ της Μαρίας Καρυστιανού;
Το ΠΑΣΟΚ έχει μέχρι σήμερα διατηρήσει μια σχετικά σταθερή θέση, απορρίπτοντας δημόσια το ενδεχόμενο στήριξης κυβέρνησης με κορμό τη ΝΔ. Ωστόσο, η πίεση της πολιτικής πραγματικότητας μετά τις εκλογές ενδέχεται να είναι ασφυκτική. Σε ένα περιβάλλον όπου η χώρα θα χρειάζεται άμεσα κυβέρνηση και οι δεύτερες κάλπες θα θεωρούνται σχεδόν βέβαιες, η Χαριλάου Τρικούπη θα κληθεί να απαντήσει αν μπορεί να παραμείνει αμετακίνητη ή αν τελικά θα αναγκαστεί να επανεξετάσει τις «κόκκινες γραμμές» της.
Ακόμη πιο σύνθετο είναι το ερώτημα για την ΕΛΠΙΔΑ της κυρίας Καρυστιανού. Ένα νέο πολιτικό σχήμα, που αντλεί δυναμική από την κοινωνική διαμαρτυρία και την απογοήτευση προς το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα, θα βρεθεί πιθανόν μπροστά σε ένα ιστορικό δίλημμα: θα παραμείνει δύναμη καταγγελίας ή θα αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες;
Η μέχρι στιγμής στάση της ηγεσίας της αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Άλλωστε, ο κ. Αυγερινός από το κόμμα της κυρίας Καρυστιανού δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο συνεργασιών για συγκυβέρνηση. Μπορεί η δήλωση να πέρασε σχετικά χαμηλά στον δημόσιο διάλογο, όμως πολιτικά έχει ιδιαίτερη σημασία. Διότι δείχνει ότι η ΕΛΠΙΔΑ δεν επιθυμεί να εμφανιστεί apriori αρνητική απέναντι σε σενάρια συγκυβέρνησης.
Το μόνο σχεδόν βέβαιο είναι ότι μετά τις δεύτερες εκλογές η χώρα θα οδηγηθεί σε κυβέρνηση. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει κυβερνητικός σχηματισμός, αλλά ποιοι θα βάλουν τελικά πλάτη για να υπάρξει πολιτική σταθερότητα. Και αν το σενάριο της ΕΛΑΣ ως δεύτερου κόμματος επιβεβαιωθεί, τότε ΠΑΣΟΚ και ΕΛΠΙΔΑ θα βρεθούν στη μέγγενη μιας ιστορικής απόφασης που μπορεί να καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της επόμενης κυβέρνησης, αλλά και τη νέα αρχιτεκτονική του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα.
