epikaira.gr
Διακόσια πέντε χρόνια μετά το 1821, η Ελλάδα δεν στέκεται απέναντι σε έναν ορατό κατακτητή. Δεν ακούγονται κανονιοβολισμοί, ούτε υψώνονται λάβαρα σε πεδία μαχών και ευχόμαστε να μείνει έτσι η κατάσταση σε μια πολύ ταραγμένη εποχή. Κι όμως, κάτι βαθιά μέσα στο συλλογικό μας σώμα μοιάζει αιχμάλωτο. Όχι από ξένη δύναμη, αλλά από μια αδιόρατη, επίμονη φθορά: τη διάβρωση του ήθους και την εξάντληση των ιδεών.
Οι άνθρωποι της Επανάστασης, όπως έγραφε ο Μακρυγιάννης, κατάφεραν να συμφωνήσουν σε ένα «εμείς». Ένα «εμείς» που δεν ήταν αυτονόητο, αλλά κατακτήθηκε μέσα από θυσίες, αντιφάσεις και υπερβάσεις. Σήμερα, το «εγώ» φαίνεται να περισσεύει. Μεγεθύνεται, απαιτεί, καταναλώνει, και τελικά απομονώνει. Η συλλογικότητα μοιάζει με λέξη παλιά, σχεδόν ξεχασμένη, σαν έννοια που δεν χωρά στην ταχύτητα και την ευκολία της εποχής.
Δεν χρειάζεται πια να διώξουμε έναν δυνάστη για να ζήσουμε ελεύθεροι. Χρειάζεται, όμως, να αναμετρηθούμε με άλλους, πιο ύπουλους κατακτητές. Τη διαφθορά που χρόνια τώρα παρελαύνει στον δημόσιο βίο σαν κανονικότητα. Τη συνήθεια να βαφτίζουμε το στραβό ίσιο, να προσαρμοζόμαστε αντί να αντιστεκόμαστε. Τον ωχαδερφισμό που απλώνεται σαν σκιά, ακυρώνοντας κάθε έννοια ευθύνης. Και κυρίως, την ανοχή, εκείνη τη σιωπηλή δύναμη που, όσο συσσωρεύεται, μετατρέπεται σε συνενοχή.
Η σημερινή Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από μια βίαιη ανατροπή. Έχει ανάγκη από μια ειρηνική επανάσταση. Μια επανάσταση ήθους και ιδεών. Μια επιστροφή σε αξίες που δεν είναι παρωχημένες, αλλά διαχρονικές: την ευθύνη, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη. Μια επανάσταση που δεν θα ξεκινήσει από τα μεγάλα λόγια, αλλά από τις μικρές πράξεις της καθημερινότητας. Από το πώς στεκόμαστε απέναντι στο άδικο, από το πώς ορίζουμε τη σχέση μας με τον άλλον.
Η ελευθερία, τελικά, δεν είναι μόνο ζήτημα συνόρων. Είναι ζήτημα συνείδησης. Και αν κάποτε οι πρόγονοί μας ενώθηκαν για να την κατακτήσουν, σήμερα εμείς καλούμαστε να την επαναπροσδιορίσουμε. Όχι με όπλα, αλλά με στάση ζωής.
Ίσως η πιο δύσκολη επανάσταση να είναι αυτή που δεν φαίνεται. Αυτή που δεν γράφεται στα βιβλία της ιστορίας, αλλά χαράζεται αθόρυβα στον τρόπο που ζούμε. Εκεί όπου το «εγώ» συναντά ξανά το «εμείς» και αποφασίζει, επιτέλους, να του παραχωρήσει χώρο.
Χρόνια πολλά σε όλους
