Του Βασίλη Σπυρόπουλου
Έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συγκαλείται απόψε στις Βρυξέλλες, με αντικείμενο τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης – ΗΠΑ, με αφορμή και τις πρόσφατες ραγδαίες εξελίξεις σε πολλά και διαφορετικά μέτωπα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στην ατζέντα του Συμβουλίου περιλαμβάνονται το ζήτημα της Γροιλανδίας, οι ενδεχόμενες εμπορικές απειλές κατά κρατών-μελών της ΕΕ, καθώς και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας και γεωπολιτικής, όπως η Ουκρανία και η Αρκτική.
Ανώτεροι αξιωματούχοι της ΕΕ εκτιμούν ότι η συμπλήρωση ενός έτους στον Λευκό Οίκο του Ντόναλντ Τραμπ συνδυάστηκε με μια νέα και διαφορετική προσέγγιση, που χαρακτηρίστηκε από μια όχι και τόσο αναμενόμενη στάση της Ουασινγκτον σε πολλούς τομείς. Την ίδια στιγμή, οι Βρυξέλλες επιχείρησαν να κρατήσουν μια σταθερή πορεία στις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ, με σκοπό το αμοιβαίο όφελος.
Ζητούμενο η «στρατηγική αυτονομία» της ΕΕ
Υπό το πρίσμα όσων έχουν συμβεί σε μικρό χρονικό διάστημα, οι Ευρωπαίοι θεωρούν ότι χρειάζεται άμεσα να τρέξει πολύ γρήγορα, σε σχέση με το παρελθόν, η ατζέντα αναφορικά με την λεγόμενη «στρατηγική αυτονομία της ΕΕ», που θα διαδραματίσει κομβικό ρόλο και στις διατλαντικές σχέσεις.
Το ζήτημα της Γροιλανδίας φαίνεται ότι εξελίσσεται πολύ πιο ανώδυνα σε σχέση με όσα αρχικά διαφαινόταν, σύμφωνα με ευρωπαίους αξιωματούχους. Αν και η ΕΕ έχει δηλώσει καθαρά ότι τάσσεται στο πλευρό της Δανίας, δεν μπορεί παρά να αισθάνεται μεγάλη ανακούφιση ακούγοντας τον Αμερικανό πρόεδρο να αποκλείει το ενδεχόμενο στρατιωτικής απειλής κατά της Γροιλανδίας.
Ένα άλλο θέμα που θα συζητηθεί στο πλαίσιο των διατλαντικών σχέσεων είναι και το Συμβούλιο για την Ειρήνη του κ. Τραμπ. Αρκετά κράτη-μέλη έχουν λάβει προσκλήσεις συμμετοχής, ωστόσο η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων ηγετών έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να συμμετάσχει.
Η αρχική παρουσίαση της πρωτοβουλίας επικεντρωνόταν στο ζήτημα της Γάζας, ωστόσο, στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για ευρύτερη πρόταση με διευρυμένους στόχους, η οποία εγείρει νομικά ερωτήματα, κυρίως ως προς τη συμβατότητά της με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να εμπλακεί σε διάλογο με τις ΗΠΑ για την αποσαφήνιση των ζητημάτων αυτών.
Θα βγει «λευκός καπνός» για συλλογική και συντονισμένη απάντηση της ΕΕ;
Μάλλον είναι πολύ νωρίς ακόμη για να υπάρξει συλλογική και συντονισμένη απάντηση από την πλευρά της ΕΕ στο Συμβούλιο για την Ειρήνη του Τραμπ, αν και τα κράτη-μέλη μπορούν να απαντήσουν με βάση το εθνικό τους συμφέρον.
Κύκλοι των Βρυξελλών τονίζουν ότι Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν συγκαλεί συνόδους αντιδρώντας σε κάθε δημόσια δήλωση του Αμερικανού προέδρου. Ωστόσο, η νέα και συχνά απρόβλεπτη πραγματικότητα στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ καθιστά αναγκαία μια συνολική πολιτική αποτίμηση, ενόψει και της άτυπης συνόδου των ηγετών που έχει προγραμματιστεί για τις 12 Φεβρουαρίου.
