Του Κώστα Παππά
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ εξελίσσεται σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια ακόμη κρίση διαφθοράς. Με φόντο παραιτήσεις, δικαστικές εξελίξεις και αλλεπάλληλα αιτήματα άρσης ασυλίας, η υπόθεση λειτουργεί πλέον ως πυροκροτητής εσωκομματικής αμφισβήτησης στη Νέα Δημοκρατία και μάλιστα δημόσιας.
Πέντε βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος, οι Αθανάσιος Ζεμπίλης, Ανδρέας Κατσανιώτης, Ξενοφών Μπαραλιάκος, Γιάννης Οικονόμου και Ιωάννης Παππάς, προχώρησαν σε μια κίνηση με σαφές πολιτικό αποτύπωμα: ανοιχτή επιστολή προς το Μέγαρο Μαξίμου, βάζοντας στο στόχαστρο το ίδιο το μοντέλο διακυβέρνησης.
Στην επιστολή τους, που δημοσιεύεται στα «Νέα», δεν αμφισβητούν απλώς επιμέρους χειρισμούς. Αμφισβητούν τη λειτουργικότητα του «επιτελικού κράτους» όπως εφαρμόζεται σήμερα. «Λειτούργησε και συνεχίζει να λειτουργεί», αναφέρουν, για να προσθέσουν όμως με νόημα ότι «δεν αποδεικνύεται το ίδιο αποτελεσματικό σε περιόδους ομαλότητας».
Η κριτική τους γίνεται ακόμη πιο αιχμηρή όταν αγγίζει την καρδιά της εξουσίας. Κάνουν λόγο για ένα μοντέλο που «μετέφερε όλο και περισσότερη βαρύτητα στο κέντρο», περιορίζοντας την αυτοτέλεια των υπουργείων και υποβαθμίζοντας τον ρόλο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Με άλλα λόγια, περιγράφουν ένα σύστημα που συγκεντρώνει δύναμη, αλλά αποδυναμώνει τους θεσμούς που οφείλουν να την ελέγχουν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά τους στο ζήτημα της λογοδοσίας. «Διεκδικεί τον απόλυτο έλεγχο, πιστώνεται τις επιτυχίες, αλλά όταν εμφανίζονται σοβαρές παθογένειες, η ευθύνη διαχέεται προς τα κάτω», σημειώνουν, φωτογραφίζοντας μια πρακτική που προκαλεί έντονη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό της παράταξης.
Οι βουλευτές δεν διστάζουν να αγγίξουν και ένα ακόμη ταμπού: την υποβάθμιση του ίδιου του ρόλου τους. Προειδοποιούν ότι ο εκλεγμένος εκπρόσωπος κινδυνεύει να μετατραπεί σε «μεταφορέα ήδη ειλημμένων αποφάσεων», που «ενημερώνεται εκ των υστέρων και πειθαρχεί εκ των προτέρων». Μια περιγραφή που αποτυπώνει με ωμότητα την αποξένωση της βάσης από το κέντρο λήψης αποφάσεων.
Απορρίπτουν επίσης ευθέως τη λογική ότι οι εξωκοινοβουλευτικοί τεχνοκράτες μπορούν να υποκαταστήσουν τους εκλεγμένους. Όπως τονίζουν, είναι άδικο να μετακυλίεται το «ανάθεμα» στους βουλευτές, την ώρα που ενισχύονται μη εκλεγμένα κέντρα εξουσίας.
Στο δια ταύτα, η επιστολή δεν περιορίζεται στην κριτική. Προτείνει αλλαγή πορείας: λιγότερο συγκεντρωτισμό, περισσότερη αποκέντρωση, ενίσχυση της λογοδοσίας και ουσιαστική συμμετοχή της περιφέρειας στη λήψη αποφάσεων. «Η λύση δεν είναι περισσότερος συγκεντρωτισμός και υποβάθμιση των βουλευτών», τονίζουν χαρακτηριστικά.
Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές: η συζήτηση για το «επιτελικό κράτος» δεν είναι πλέον θεωρητική. Έχει περάσει στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας και μάλιστα με όρους ευθείας αμφισβήτησης.
Και αν μέχρι τώρα τέτοιες φωνές έμεναν χαμηλόφωνες, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ φαίνεται πως τις έβγαλε στο προσκήνιο. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την επόμενη μέρα της κυβέρνησης.
