Του Κώστα Παππά
Η δημόσια αντιπαράθεση ανάμεσα στον Αντώνη Σαμαρά και τον Κυριάκο Μητσοτάκη για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας λαμβάνει πλέον διαστάσεις και αναδεικνύει τις εσωτερικές ιδεολογικές και στρατηγικές διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης, ιδίως γύρω από τη διαχείριση των εθνικών θεμάτων και της ενεργειακής πολιτικής.
Στην τελευταία του ανάρτηση, ο Αντώνης Σαμαράς άσκησε αιχμηρή κριτική στη συμφωνία με την Chevron για την αξιοποίηση υδρογονανθράκων, εκφράζοντας ανησυχίες για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση χειρίζεται ζητήματα που άπτονται των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό, η Ελλάδα οφείλει να επιδεικνύει απόλυτη προσήλωση στην υπεράσπιση των εθνικών της συμφερόντων, χωρίς «γκρίζες ζώνες» ή συμβιβασμούς που ενδέχεται να δημιουργήσουν μελλοντικά τετελεσμένα. Η παρέμβασή του ερμηνεύτηκε ως προειδοποίηση ότι η άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν μπορεί να γίνεται υπό τη σκιά αμφισβητήσεων ή με ρήτρες που, κατά την άποψή του, ίσως περιορίζουν τη διαπραγματευτική ευχέρεια του ελληνικού Δημοσίου.
Η απάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη δόθηκε κατά την εισήγησή του στο Υπουργικό Συμβούλιο σήμερα, με σαφή στόχευση στην αποδόμηση της κριτικής. «Απάντηση στην κριτική του Αντώνη Σαμαρά για τη συμφωνία με τη Chevron στο πεδίο των υδρογονανθράκων έδωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την εισήγησή του στο Υπουργικό Συμβούλιο», επισημάνθηκε χαρακτηριστικά. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε: «Η Ελλάδα ασκεί με αυτό τον τρόπο τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην πράξη όχι στα λόγια και μετατρέπεται στη βασικότερη πύλη εισόδου και διανομής φυσικού αερίου σε όλα τα κράτη της κεντρικής και της ανατολικής Ευρώπης».
Και συνέχισε με σαφείς αιχμές: «Ας μην ταράζονται κάποιοι “επαγγελματίες ανησυχούντες” και ας μη αναζητούν τάχα παγίδες στις ρήτρες των συμφωνιών που τίθενται για να θωρακίσουν το Δημόσιο απέναντι σε τυχόν απαιτήσεις αποζημιώσεων από τις εταιρίες».
Η πολιτική ουσία της σύγκρουσης υπερβαίνει το επιμέρους ζήτημα της Chevron. Αγγίζει τον πυρήνα της στρατηγικής για την ενεργειακή αξιοποίηση της ελληνικής ΑΟΖ και τον τρόπο με τον οποίο η χώρα τοποθετείται γεωπολιτικά στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Σαμαράς εκπροσωπεί μια πιο παραδοσιακή, «σκληρή» γραμμή έμφασης στην αποτρεπτική ισχύ και στη ρητορική αδιαπραγμάτευτης κυριαρχίας. Ο Μητσοτάκης, αντίθετα, επιχειρεί να συνδέσει την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων με επενδυτικές συμφωνίες και διεθνείς ενεργειακές συμπράξεις, προβάλλοντας την εικόνα μιας χώρας που αξιοποιεί έμπρακτα το θεσμικό της οπλοστάσιο.
Η αντιπαράθεση αυτή αποτυπώνει όχι μόνο προσωπικές διαφοροποιήσεις, αλλά και δύο διακριτές προσεγγίσεις για το πώς η Ελλάδα πρέπει να κινείται σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον, όπου η ενέργεια και η γεωπολιτική ισχύς είναι άρρηκτα συνδεδεμένες.
