Του Κώστα Παππά
Η εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη) παρουσιάζεται από τις Βρυξέλλες ως μια «ιστορική ευκαιρία» για το ελεύθερο εμπόριο. Στην πραγματικότητα, όμως, για χιλιάδες Ευρωπαίους –και ιδιαίτερα Έλληνες– αγρότες, η συμφωνία αυτή μοιάζει περισσότερο με μια καλά οργανωμένη απειλή: για το εισόδημά τους, για τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής και τελικά για την ποιότητα των τροφίμων που φτάνουν στο πιάτο μας.
Η συμφωνία Mercosur προβλέπει τη δραστική μείωση ή κατάργηση δασμών σε αγροτικά προϊόντα που εισάγονται από τη Λατινική Αμερική στην Ευρώπη. Κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, σόγια και άλλα προϊόντα θα μπορούν να κατακλύσουν την ευρωπαϊκή αγορά σε τιμές που οι Ευρωπαίοι παραγωγοί αδυνατούν να ανταγωνιστούν. Και πώς θα μπορούσαν, όταν στην ΕΕ οι αγρότες λειτουργούν υπό ένα από τα αυστηρότερα ρυθμιστικά πλαίσια παγκοσμίως;
Οι Έλληνες και Ευρωπαίοι αγρότες υποχρεώνονται να τηρούν αυστηρούς κανόνες για φυτοφάρμακα, αντιβιοτικά, καλή διαβίωση των ζώων, περιβαλλοντική προστασία και ιχνηλασιμότητα. Αντίθετα, σε πολλές χώρες της Mercosur επιτρέπονται ουσίες και πρακτικές που στην Ευρώπη έχουν απαγορευτεί εδώ και δεκαετίες ως επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία. Το ερώτημα λοιπόν είναι απλό αλλά κρίσιμο: πώς διασφαλίζεται ότι τα προϊόντα που θα καταλήγουν στο καθημερινό μας τραπέζι πληρούν τα ίδια πρότυπα ασφάλειας;
Οι φόβοι για ελλιπείς ποιοτικούς ελέγχους δεν είναι θεωρητικοί. Η μαζική εισαγωγή φθηνών αγροτικών προϊόντων αυξάνει τον κίνδυνο να περάσουν στην αγορά τρόφιμα αμφίβολης ποιότητας, με υπολείμματα φυτοφαρμάκων, ορμονών ή αντιβιοτικών που δεν επιτρέπονται στην ΕΕ. Η δυνατότητα των ελεγκτικών μηχανισμών να ελέγχουν αποτελεσματικά τεράστιους όγκους εισαγωγών είναι περιορισμένη, γεγονός που γεννά σοβαρές ανησυχίες για τη δημόσια υγεία.Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι αγρότες οδηγούνται σε οικονομικό στραγγαλισμό. Όταν το φθηνό εισαγόμενο προϊόν κυριαρχεί στο ράφι, ο ντόπιος παραγωγός είτε θα πουλήσει κάτω του κόστους είτε θα εγκαταλείψει τη γη του. Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η αγροτική παραγωγή δεν είναι απλώς οικονομική δραστηριότητα αλλά κοινωνικός και πολιτισμικός πυλώνας, οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές.
Η συμφωνία Mercosur δεν αφορά μόνο το εμπόριο. Αφορά το ποιο μοντέλο γεωργίας θέλουμε, τι τρώμε καθημερινά και ποιον τελικά προστατεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση: τους πολίτες και τους παραγωγούς της ή τις πολυεθνικές και τα φθηνά, αμφίβολης ποιότητας προϊόντα. Και αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.
