epikaira.gr
Κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου, η Ελλάδα σκύβει το κεφάλι μπροστά στη μνήμη ενός από τα πιο τραγικά κεφάλαια του ελληνισμού: τη Γενοκτονία των Ποντίων. Δεν πρόκειται μόνο για μια ιστορική επέτειο. Είναι μια ανοιχτή πληγή, μια κραυγή που επιβιώνει μέσα από τις αφηγήσεις των προσφύγων, τα τραγούδια της λύρας και τα βλέμματα των απογόνων που κουβαλούν ακόμα τον πόνο της απώλειας.
Η 19η Μαΐου καθιερώθηκε επίσημα από τη Βουλή των Ελλήνων το 1994 ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Η ημερομηνία δεν είναι τυχαία. Στις 19 Μαΐου 1919, ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα, σηματοδοτώντας την πιο βίαιη φάση των διωγμών και των μαζικών εξοντώσεων του ποντιακού ελληνισμού.
Από το 1914 έως το 1923, περισσότεροι από 353.000 Πόντιοι Έλληνες εξοντώθηκαν, σύμφωνα με ιστορικές καταγραφές και διεθνείς έρευνες. Χιλιάδες άνθρωποι εκτελέστηκαν, κάηκαν ζωντανοί μέσα σε χωριά και εκκλησίες ή οδηγήθηκαν σε πορείες θανάτου μέσα στα χιόνια και την πείνα της Ανατολίας. Ολόκληρες κοινότητες αφανίστηκαν. Υπολογίζεται ότι πάνω από 1 εκατομμύριο Έλληνες ζούσαν στον Πόντο πριν από τους διωγμούς· μετά το 1923, ο ελληνικός χαρακτήρας της περιοχής είχε σχεδόν εξαφανιστεί.
Οι μαρτυρίες συγκλονίζουν ακόμη και σήμερα. Μάνες που έθαβαν παιδιά στην άκρη του δρόμου για να συνεχίσουν την πορεία τους. Νέοι άνθρωποι που χάνονταν στα τάγματα εργασίας, τα περιβόητα «αμελέ ταμπουρού». Γέροντες που περπατούσαν επί εβδομάδες χωρίς τροφή και νερό. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια συντρίφτηκε μέσα σε μια οργανωμένη πολιτική εξόντωσης.
Η διεθνής κοινότητα άργησε να ακούσει. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι φωνές αναγνώρισης της γενοκτονίας από κράτη, οργανισμούς και ιστορικούς ερευνητές. Μέχρι σήμερα, η γενοκτονία των Ποντίων έχει αναγνωριστεί επίσημα από χώρες και πολιτείες όπως η Σουηδία, η Αρμενία, η Κύπρος και αρκετές πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών.
Όμως για τους απογόνους των Ποντίων, η δικαίωση δεν είναι μόνο πολιτική. Είναι βαθιά ανθρώπινη. Είναι η ανάγκη να μη σβήσει η μνήμη. Να μη χαθούν οι ιστορίες των ανθρώπων που ξεριζώθηκαν κρατώντας μια εικόνα, ένα χώμα από την πατρίδα ή ένα παιδί στην αγκαλιά.
Σήμερα, 106 χρόνια μετά, οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα σε όλη την Ελλάδα. Σχολεία, δήμοι και ποντιακά σωματεία τιμούν εκείνους που χάθηκαν χωρίς τάφο και χωρίς αποχαιρετισμό. Και μέσα στη σιωπή των εκδηλώσεων μνήμης, ακούγεται πάντα η ίδια υπόσχεση: «Δεν ξεχνώ».Η Γενοκτονία των Ποντίων δεν είναι μόνο υπόθεση των Ποντίων. Είναι υπόθεση της ιστορικής αλήθειας. Είναι μια υπενθύμιση ότι όταν η ανθρωπότητα σωπαίνει απέναντι στο μίσος, η Ιστορία επαναλαμβάνει τις πιο σκοτεινές της σελίδες.
