epikaira.gr
Η επικείμενη αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη και οι πληροφορίες ότι σχεδιάζει τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα, ακόμη κι αν ο ίδιος δεν εμφανιστεί επισήμως ως αρχηγός, ανοίγουν ξανά μια συζήτηση που η ελληνική δημοκρατία πίστεψε ότι είχε κλείσει οριστικά μετά την καταδίκη της Χρυσής Αυγής.Το γεγονός και μόνο ότι ένας άνθρωπος καταδικασμένος για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης έχει τη δυνατότητα να επανέλθει, έστω και μέσω ενός πολιτικού «προσκηνίου» με άλλον επικεφαλής, δημιουργώντας έναν νέο εθνικιστικό, ακροδεξιό πόλο, αποτελεί από μόνο του ένα μείζον πολιτικό και δημοκρατικό ζήτημα. Και το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει πως ένα τέτοιο κόμμα θα καταφέρει να βρεθεί ξανά στη Βουλή, εκμεταλλευόμενο τη διάχυτη κοινωνική οργή, την απαξίωση της πολιτικής και την αναζήτηση μιας αντισυστημικής έκφρασης.
Εδώ όμως αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα. Πώς φτάσαμε στο σημείο νέοι άνθρωποι, που δεν έχουν καμία βιωματική σχέση με τα εγκλήματα του φασισμού και του ναζισμού, να αντιμετωπίζουν έναν τέτοιο πολιτικό λόγο ως μια εναλλακτική πρόταση; Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στην οικονομική ανασφάλεια ή στην κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στους θεσμούς. Βρίσκεται και στην αποτυχία του ίδιου του κράτους να εκπαιδεύσει τους πολίτες του.Δεν ευθύνονται οι νέοι που αναζητούν διέξοδο μέσα από τον αντισυστημισμό. Ευθύνονται το σχολείο, η οικογένεια και η Πολιτεία που δεν κατάφεραν να τους διδάξουν τι πραγματικά σήμαινε ο φασισμός για την Ελλάδα και τον κόσμο. Δεν τους εξήγησαν ότι πίσω από τα μεγάλα λόγια περί πατρίδας και εθνικής υπερηφάνειας κρύβονται ιδεολογίες που ιστορικά οδήγησαν σε διώξεις, στρατόπεδα συγκέντρωσης, πολέμους και εκατομμύρια νεκρούς. Όταν η ιστορική μνήμη εξασθενεί, οι πιο επικίνδυνες ιδέες βρίσκουν ξανά χώρο να εμφανιστούν ως κάτι «καινούργιο».
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη, βαθιά πολιτική διάσταση. Σε μια εποχή όπου ο πολιτικός αμοραλισμός συχνά υπερισχύει των αρχών, πολλοί εκτιμούν ότι η παρουσία ενός ακραίου κόμματος στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως εργαλείο πολιτικής συσπείρωσης. Η λογική είναι γνωστή: όσο πιο ισχυρή εμφανίζεται μια ακραία απειλή, τόσο πιο εύκολα η κυβέρνηση μπορεί να παρουσιάζει τον εαυτό της ως το τελευταίο ανάχωμα απέναντι στον εξτρεμισμό και τον μοναδικό εγγυητή της πολιτικής σταθερότητας.
Είναι μια πολιτική εκτίμηση που ασφαλώς δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως δεδομένο. Ωστόσο, η ιστορία έχει δείξει ότι ο φόβος αποτελεί πολλές φορές ένα από τα ισχυρότερα πολιτικά εργαλεία. Η επίκληση της σταθερότητας απέναντι στο χάος υπήρξε διαχρονικά μια αποτελεσματική στρατηγική για κάθε κυβέρνηση που επιδιώκει να συσπειρώσει το μετριοπαθές εκλογικό ακροατήριο.
Το πραγματικά παράδοξο, όμως, είναι αλλού. Το ελληνικό κράτος, που έδωσε μια ιστορική μάχη για να οδηγηθεί η Χρυσή Αυγή στη Δικαιοσύνη και να χαρακτηριστεί εγκληματική οργάνωση, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο με το ενδεχόμενο να επιτρέψει την πολιτική επανεμφάνιση ενός νέου σχηματισμού με τις ίδιες ιδεολογικές αναφορές, διαφορετική βιτρίνα και διαφορετικά πρόσωπα. Η νομιμότητα ασφαλώς έχει τους δικούς της κανόνες και η δημοκρατία οφείλει να λειτουργεί μέσα σε αυτούς. Αυτό όμως δεν αναιρεί τον πολιτικό προβληματισμό ούτε απαλλάσσει το πολιτικό σύστημα από τις ευθύνες του.
Γιατί το μεγαλύτερο λάθος θα ήταν να επαναληφθεί η αφέλεια του παρελθόντος. Και τότε, πολλοί αντιμετώπισαν τη Χρυσή Αυγή ως ένα προσωρινό φαινόμενο διαμαρτυρίας. Μέχρι που το προσωρινό έγινε κοινοβουλευτική δύναμη και η δημοκρατία χρειάστηκε χρόνια για να αποδείξει στα δικαστήρια ότι πίσω από τον κοινοβουλευτικό μανδύα κρυβόταν μια εγκληματική οργάνωση.
Η Ιστορία προειδοποιεί. Το ερώτημα είναι αν το πολιτικό σύστημα ακούει ή αν, για ακόμη μία φορά, θα αρκεστεί να μετρά ψήφους. Γιατί όταν η κάλπη γίνεται η μοναδική πολιτική προτεραιότητα, ο κίνδυνος δεν είναι μόνο να επιστρέψουν ακραίες φωνές στη Βουλή. Είναι να επιστρέψει, έστω μεταμφιεσμένο, το ίδιο το φάντασμα του φασισμού. Και τότε, η αντιμετώπισή του θα είναι πολύ δυσκολότερη από όσο κάποιοι σήμερα ίσως πιστεύουν.
