epikaira.gr
Η Ελλάδα μετρά ξανά στάχτες. Πέντε άνθρωποι έχασαν ήδη τη ζωή τους προσπαθώντας να δώσουν τη μάχη απέναντι στις φλόγες, σπίτια και περιουσίες εξαφανίστηκαν μέσα σε λίγες ώρες, ενώ χιλιάδες στρέμματα δασών και φυσικού πλούτου παραδόθηκαν στην καταστροφή. Το φετινό καλοκαίρι προστέθηκε απλώς στον μακρύ κατάλογο των ελληνικών καλοκαιριών που συνοδεύονται από πένθος, απελπισία και την ίδια επαναλαμβανόμενη υπόσχεση ότι «θα γίνουν όλα όσα πρέπει για να μη συμβεί ξανά».
Οι εικόνες των ανθρώπων που εγκαταλείπουν τα σπίτια τους, των εθελοντών και των πυροσβεστών που εξαντλούνται στα πύρινα μέτωπα, των ηλικιωμένων που βλέπουν τον κόπο μιας ζωής να γίνεται στάχτη, δεν είναι πλέον έκτακτο γεγονός. Είναι το πιο οδυνηρό σύμπτωμα μιας διαχρονικής κρατικής αποτυχίας. Κάθε κυβέρνηση αναλαμβάνει την εξουσία υποσχόμενη καλύτερο σχεδιασμό, περισσότερα μέσα, καλύτερο συντονισμό και αποτελεσματική πρόληψη. Κάθε κυβέρνηση παραδίδει τελικά έναν ακόμη κύκλο καταστροφής.
Η αλήθεια είναι σκληρή: η Ελλάδα εξακολουθεί να μην διαθέτει έναν σοβαρό, ολοκληρωμένο και ανθεκτικό κρατικό μηχανισμό πολιτικής προστασίας που να δίνει έμφαση πρωτίστως στην πρόληψη. Ο καθαρισμός των δασών, οι αντιπυρικές ζώνες, η διαχείριση της καύσιμης ύλης, η συντήρηση των δασικών δρόμων, η χαρτογράφηση των κινδύνων και η διαρκής εκπαίδευση των τοπικών δομών αντιμετωπίζονται συχνά αποσπασματικά, με καθυστερήσεις, ελλείψεις προσωπικού και αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων. Όταν ξεσπά η φωτιά, η χώρα κινητοποιείται ηρωικά. Όταν η φωτιά σβήσει, επιστρέφει στην αδράνεια.
Η σημερινή κυβέρνηση φέρει βαρύ μερίδιο ευθύνης. Όχι μόνο επειδή βρίσκεται στην εξουσία εδώ και χρόνια, αλλά επειδή επένδυσε όσο καμία άλλη στο αφήγημα του «επιτελικού κράτους». Παρουσίασε ένα μοντέλο διοίκησης που υποτίθεται ότι θα εξασφάλιζε ταχύτητα, συντονισμό και αποτελεσματικότητα σε κάθε κρίση. Η πραγματικότητα όμως αποδεικνύεται διαφορετική. Το επιτελικό κράτος υπήρξε εξαιρετικά αποτελεσματικό στην επικοινωνία, στις παρουσιάσεις και στις εξαγγελίες, αλλά ανεπαρκές στην οικοδόμηση ενός μηχανισμού που να προλαμβάνει, να προστατεύει και να μειώνει τις απώλειες.
Χώρες με αντίστοιχες ή και δυσμενέστερες κλιματικές συνθήκες επενδύουν συστηματικά στην πρόληψη, στη δασική διαχείριση, στην τεχνολογία, στην αποκέντρωση των επιχειρησιακών αποφάσεων και στη διαρκή αξιολόγηση των αποτυχιών τους.
Οι πέντε νεκροί δεν είναι απλώς αριθμοί σε έναν απολογισμό. Είναι η πιο οδυνηρή υπενθύμιση ότι το τίμημα της κρατικής ανεπάρκειας πληρώνεται με ανθρώπινες ζωές. Και όσο η πολιτική ευθύνη περιορίζεται σε δηλώσεις συμπαράστασης, όσο κάθε τραγωδία αντιμετωπίζεται ως «πρωτοφανές φαινόμενο» και όχι ως αποτέλεσμα χρόνιων παθογενειών, η Ελλάδα θα συνεχίσει να καίγεται κάθε καλοκαίρι, να θρηνεί τους ανθρώπους της και να μετρά ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές πληγές που θα χρειαστούν δεκαετίες για να επουλωθούν.
