Καθ’ όλη την διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή υπήρχαν δημοσιεύματα και αναφορές ότι η Σαουδική Αραβία πίεζε τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να «τελειώσει την δουλειά» στο Ιράν. Και όχι μόνο αυτό. Υπήρχαν αναφορές ότι το Ριάντ εξέταζε το ενδεχόμενο ακόμα και να μπει ενεργά στον πόλεμο.
Πλέον όμως το κλίμα στη Σαουδική Αραβία φαίνεται να έχει αλλάξει σημαντικά και, σύμφωνα με πηγές της Wall Street Journal, ασκεί πιέσεις στις ΗΠΑ να άρουν τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, υπό τον φόβο ότι ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν θα μπορούσε να ωθήσει τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης να αναλάβουν δράση κλείνοντας την εναπομένουσα ναυτιλιακή διαδρομή στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η ανησυχία είναι εύλογη. Προηγουμένως ο σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοχαμάντ Μόχμπερ, προειδοποίησε ότι το Ιράν θα «ανοίξει νέα μέτωπα» και θα «αυξήσει τις οικονομικές πιέσεις» στους συμμάχους των ΗΠΑ και στις περιφερειακές χώρες, ως απάντηση στον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ.
Ο Μόχμπερ είναι πιθανό να αναφερόταν στους Χούθι, οι οποίοι δεν έχουν μέχρι στιγμής πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα. Ενεπλάκησαν στην τρέχουσα σύγκρουση με το Ιράν για πρώτη φορά τον περασμένο μήνα, εκτοξεύοντας πύραυλο εναντίον του Ισραήλ. Την περασμένη εβδομάδα, επίσης, εκτοξεύθηκε ένα drone άγνωστης προέλευσης προς αγωγό της Σαουδικής Αραβίας.
Άραβες αξιωματούχοι δήλωσαν στην Wall Street Journal στις 14 Απριλίου ότι το Ιράν πιέζει τους αντάρτες της Υεμένης να «κλείσουν» το στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ ή την «Πύλη των Δακρύων», το στενότερο σημείο κατά την είσοδο στην Ερυθρά Θάλασσα.
Σαουδάραβες αξιωματούχοι δήλωσαν ωστόσο στην Wall Street Journal ότι οι Χούθι έχουν στείλει εγγυήσεις ότι οι μαχητές τους δεν θα επιτεθούν στη Σαουδική Αραβία ή στα πλοία της που διέρχονται από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Το στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ
Το στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ είναι ένας κρίσιμος θαλάσσιος διάδρομος που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό και αποτελεί βασική δίοδο για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενέργεια.
Από εκεί εξέρχεται το αργό πετρέλαιο που αντλείται μέσω του αγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας από τον Κόλπο στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το Ριάντ αποκατέστησε μάλιστα μέσω του στενού την πλήρη δυναμικότητα άντλησης στα προ-πολέμου επίπεδα των επτά εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου την ημέρα.
Η πλωτή οδός αντιπροσωπεύει περίπου το 12% των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου. Συγκριτικά, τα Στενά του Ορμούζ αντιπροσωπεύουν το 20%.
Το πλεονέκτημα των Χούθι
Το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ είναι όμως ιδιαίτερα ευάλωτο στους Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν μεγάλο μέρος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας της Υεμένης. Το Ιράν έχει επανειλημμένα απειλήσει να κλείσει την πλωτή οδό κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης αξιοποιώντας τους συμμάχους τους Χούθι.
Κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει ακόμα αλλά γνωρίζουμε τη ζημιά που μπορούν να προκαλέσουν. Το είδαμε όταν διέκοψαν σε σημαντικό βαθμό την κυκλοφορία στην πλωτή οδό κατά την διάρκεια του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας.
Τότε οι επιθέσεις τους διέκοψαν τις θαλάσσιες μεταφορές στην Ερυθρά Θάλασσα κατά το μεγαλύτερο μέρος του πολέμου στη Γάζα, επηρεάζοντας όχι μόνο το πετρέλαιο που διέρχεται από το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, αλλά από την Διώρυγα του Σουέζ. Οι μεταφορές πετρελαίου μειώθηκαν περίπου στο μισό, από εννέα εκατομμύρια σε τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Αντίστοιχος ήταν και ο αντίκτυπος στο εμπόριο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Για να ανοίξουν ξανά την θαλάσσια διαδρομή οι ΗΠΑ προχώρησαν σε αεροπορική και ναυτική εκστρατεία, αλλά κατέληξαν σε συμφωνία μέσα σε λίγες εβδομάδες, κηρύσσοντας κατάπαυση του πυρός. Οι Χούθι είχαν προλάβει στο μεταξύ να καταρρίψουν επτά μη επανδρωμένα αεροσκάφη αξίας 30 εκατομμυρίων δολαρίων και παραλίγο να βυθίσουν ένα αεροπλανοφόρο, χάνοντας δύο μαχητικά αεροσκάφη.
«Θα μπορούσε να γονατίσει την παγκόσμια οικονομία πριν από το Ιράν»
«Η Σαουδική Αραβία εκφράζει μια ευρύτερη διεθνή ανησυχία ότι ο αποκλεισμός των ΗΠΑ αποτελεί μια επικίνδυνη κλιμάκωση», δήλωσε στους Times ο Vali Nasr, ειδικός σε θέματα του Ιράν στη Σχολή Προηγμένων Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Johns Hopkins.
«Κλείνει περαιτέρω το εμπόριο στον Περσικό Κόλπο και θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο βίαιες συγκρούσεις στην περιοχή, αλλά και σε διακοπή του εμπορίου στην Ερυθρά Θάλασσα. Θα μπορούσε να γονατίσει την παγκόσμια οικονομία πριν από το Ιράν, ειδικά επειδή ο Τραμπ εξακολουθεί να ζητά παράδοση αντί για συμφωνία», πρόσθεσε.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, επίσης σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, δήλωσε ότι το Ιράν βλέπει το στενό «όπως το Ορμούζ. Και αν ο Λευκός Οίκος σκεφτεί να επαναλάβει τα λάθη του, θα συνειδητοποιήσει ότι οι παγκόσμιες ενεργειακές ροές μπορούν να διαταραχθούν με ένα μόνο σήμα».
