Του Κώστα Παππά
Μια ζοφερή εικόνα για το παρόν και το μέλλον των νέων στην Ελλάδα καταγράφει η πανελλαδική έρευνα της «Παρέμβασης Νέων 2026», η οποία αποτυπώνει μια γενιά εγκλωβισμένη ανάμεσα στην οικονομική ανασφάλεια, την έλλειψη ευκαιριών και τη διαρκή ψυχική εξάντληση. Τα ευρήματα σκιαγραφούν μια κοινωνική πραγματικότητα που προκαλεί έντονο προβληματισμό για τη δυνατότητα της χώρας να συγκρατήσει το πιο παραγωγικό και δημιουργικό κομμάτι του πληθυσμού της. Γι αυτό το sucess story της κυβέρνησης βεβαίως δεν θα ακούσουμε πολλά.
Η αίσθηση αδικίας κυριαρχεί στις απαντήσεις των νέων. Το 34% θεωρεί ότι οι ευκαιρίες στην Ελλάδα δίνονται μόνο σε όσους διαθέτουν γνωριμίες, ενώ μόλις το 9% πιστεύει ότι υπάρχουν πραγματικά ίσες ευκαιρίες για όλους. Παράλληλα, το 21% συνδέει τις ευκαιρίες με την οικονομική στήριξη της οικογένειας, ενώ ένα ακόμη 6% θεωρεί καθοριστικό τον επαγγελματικό περίγυρο. Τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης προς την αξιοκρατία και την κοινωνική κινητικότητα.
Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα ευρήματα για το πώς οι νέοι αντιλαμβάνονται τη χώρα ως χώρο προοπτικής. Περισσότεροι από έξι στους δέκα δεν βλέπουν την Ελλάδα ως ασφαλές περιβάλλον για να σχεδιάσουν το μέλλον τους. Το 36% εκτιμά ότι μπορεί να υπάρξει προοπτική μόνο εφόσον υπάρχει οικονομική στήριξη, ενώ το 28% απαντά κατηγορηματικά ότι δεν υπάρχει καμία προοπτική. Μόλις το 14% δηλώνει ότι μπορεί να χτίσει τη ζωή του στη χώρα χωρίς σοβαρά εμπόδια. Την ίδια στιγμή, το 12% θεωρεί ότι η επιτυχία προϋποθέτει εργασία στο εξωτερικό ή μετανάστευση, ενώ το 10% πιστεύει ότι οι ευκαιρίες αφορούν μόνο όσους έχουν ήδη στήριξη.
Η οικονομική πραγματικότητα αναδεικνύεται ως ο μεγαλύτερος παράγοντας πίεσης. Η ακρίβεια καταγράφεται ως το σημαντικότερο πρόβλημα για το 30% των ερωτηθέντων, ακολουθούμενη από το στεγαστικό ζήτημα με 25% και τους χαμηλούς μισθούς με 22%. Η δυσκολία εξεύρεσης προσιτής κατοικίας, σε συνδυασμό με τις αποδοχές που συχνά δεν επαρκούν για αξιοπρεπή διαβίωση, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα αβεβαιότητας. Επιπλέον, το 9% αναφέρει ως βασικό εμπόδιο την ψυχική πίεση, το 8% την έλλειψη προοπτικής και το 6% την πολιτική αναξιοπιστία.
Η έρευνα καταγράφει επίσης έντονο έλλειμμα εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Μόλις το 21% δηλώνει εμπιστοσύνη στο σχολείο και το πανεπιστήμιο, ενώ το 18% εμπιστεύεται την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακόμη πιο χαμηλά κινούνται τα ποσοστά για τη Δικαιοσύνη, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και άλλους θεσμούς. Χαρακτηριστικό είναι ότι ένας στους τρεις νέους δηλώνει πως δεν εμπιστεύεται κανέναν θεσμό.
Το αίσθημα υποβάθμισης σε σχέση με την προηγούμενη γενιά είναι επίσης έντονο. Το 46% πιστεύει ότι διαθέτει λιγότερες ευκαιρίες από εκείνες που είχαν οι γονείς του, ενώ μόνο το 16% θεωρεί ότι βρίσκεται σε καλύτερη θέση.
Στο πιο ανησυχητικό ίσως εύρημα της έρευνας, η ψυχική εξάντληση εμφανίζεται σχεδόν καθολική. Το 41% δηλώνει ότι νιώθει πολύ συχνά συναισθηματικά εξαντλημένο, το 33% αρκετά συχνά και το 17% μερικές φορές. Συνολικά, περισσότεροι από επτά στους δέκα νέους βιώνουν συχνά συνθήκες burnout εξαιτίας της καθημερινότητας.
Η εικόνα που αναδύεται είναι αυτή μιας γενιάς που αισθάνεται ότι εργάζεται περισσότερο, ελπίζει λιγότερο και δυσκολεύεται να δει ένα σταθερό μέλλον στη χώρα της. Μια γενιά που ζητά όχι προνόμια, αλλά προοπτική.
