Της Suzanne Bernert
Αυτή τη στιγμή υπάρχουν σοβαροί προβληματισμοί γύρω από τη Lupita Nyong’o και την πιθανή παρουσία της σε ρόλο συνδεδεμένο με την ελληνική μυθολογία. Αυτό που με ενδιαφέρει δεν είναι η ίδια η κουλτούρα της αγανάκτησης, αλλά η αντίφαση που φαίνεται να χαρακτηρίζει τη σύγχρονη ψυχαγωγία.
Ζούμε σε μια εποχή όπου οι συζητήσεις για την πολιτιστική οικειοποίηση είναι πιο έντονες από ποτέ. Καλλιτέχνες, ηθοποιοί και δημιουργοί καλούνται συνεχώς να σέβονται την αυθεντικότητα των πολιτισμών, της ιστορίας και των ταυτοτήτων. Και έτσι πρέπει. Πολλές δημόσιες προσωπικότητες έχουν μιλήσει με πάθος για την προστασία της κληρονομιάς και της ιστορικής ακρίβειας όταν πρόκειται για αφρικανικές ιστορίες. Αυτή η συζήτηση έχει σημασία.
Αλλά τα ίδια κριτήρια θα πρέπει να εφαρμόζονται παντού.
Η ελληνική μυθολογία δεν είναι απλώς φαντασία. Είναι βαθιά συνυφασμένη με την ελληνική ιστορία, τη φιλοσοφία, την τέχνη και την ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά. Αυτοί οι μύθοι έχουν επιβιώσει για χιλιάδες χρόνια και αποτελούν αναπόσπαστο συστατικό ενός πολύ συγκεκριμένου πολιτισμού και μιας συγκεκριμένης ταυτότητας. Συνεπώς, όταν οι επιλογές casting αποσυνδέουν έναν μυθολογικό χαρακτήρα από τις πολιτιστικές του ρίζες, είναι φυσικό να προκύπτουν ερωτήματα.
Το πρόβλημά μου δεν είναι η Lupita Nyong’o ως ηθοποιός. Είναι ταλαντούχα και έχει κάθε δικαίωμα να διεκδικεί φιλόδοξους ρόλους. Αλλά ο τρόπος με τον οποίο μιλά για αυτές τις επιλογές σε συνεντεύξεις τα τελευταία χρόνια μοιάζει μονόπλευρος και εξυπηρετεί κυρίως το προσωπικό της αφήγημα.
Το επίμαχο σημείο είναι η συνέπεια. Αν πιστεύουμε ότι ορισμένοι πολιτισμοί δεν πρέπει να αλλοιώνονται, να ξαναγράφονται ή να «επαναπροσδιορίζονται» επειδή η εκπροσώπηση έχει σημασία, τότε αυτή η αρχή δεν μπορεί ξαφνικά να εξαφανίζεται όταν η μυθολογία που συζητάμε είναι ελληνική ή ευρωπαϊκή.
Θα δεχόταν άραγε το κοινό το αντίστροφο χωρίς καμία απολύτως κριτική; Αμφιβάλλω.
Η εκπροσώπηση είναι σημαντική, αλλά το ίδιο σημαντική είναι και η πολιτιστική ακεραιότητα. Η διαφορετικότητα δεν θα πρέπει να συνεπάγεται ότι κάθε ιστορική ή μυθολογική μορφή γίνεται πολιτισμικά εναλλάξιμη. Φανταστείτε τον Nelson Mandela να τον υποδύεται ο Brad Pitt. Δεν ακούγεται αυτό εξωφρενικό;
Η αληθινή διαφορετικότητα σημαίνει επίσης σεβασμό για τη μοναδικότητα κάθε πολιτισμού — αφρικανικού, ασιατικού, ευρωπαϊκού, μεσανατολικού.
Κατά ειρωνικό τρόπο, η βιομηχανία της ψυχαγωγίας συχνά ισχυρίζεται ότι προάγει την αυθεντικότητα, ενώ εφαρμόζει επιλεκτικά τους κανόνες ανάλογα με το ποιος πολιτισμός βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης. Αυτή η ασυνέπεια προξενεί απογοήτευση στο κοινό.
Η τέχνη φυσικά επιτρέπει την επανερμηνεία και τη δημιουργική ελευθερία. Το θέατρο και ο κινηματογράφος πάντοτε πειραματίζονταν με μη συμβατικό casting. Αλλά και το κοινό έχει δικαίωμα να αναρωτηθεί πού τελικά βρίσκεται η γραμμή ανάμεσα στη δημιουργικότητα και την πολιτιστική αντικατάσταση.
Αυτή η συζήτηση υπερβαίνει μία συγκεκριμένη ηθοποιό ή έναν ρόλο. Αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη διαμάχη γύρω από το αν η σύγχρονη αφήγηση εξακολουθεί να εκτιμά την πολιτιστική ιδιαιτερότητα — ή αν η μυθολογία και η πολιτιστική κληρονομιά αντιμετωπίζονται πλέον ως εναλλάξιμες, ανάλογα με τις κοινωνικές τάσεις της εποχής.
Γιατί η Ελληνική Μυθολογία Αξίζει τον Ίδιο Σεβασμό με Κάθε Άλλη Πολιτιστική Κληρονομιά
Η Suzanne Bernert είναι κορυφαία ηθοποιός γεννημένη στη Γερμανία που δραστηριοποείται στην Ινδία. Είναι πρώτη ξένη ηθοποιός που έχει εμφανιστεί σε σημαντικούς ρόλους στην ινδική τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Στο παρελθόν, υποδύθηκε τη Βασίλισσα Έλενα, κόρη του Σέλευκου Α΄ του Νικάτορα και σύζυγο του Ινδού αυτοκράτορα Chandragupta Maurya.
