Του Σπύρου Τρίψα
Η εικόνα που διαμορφώνεται γύρω από τη σύμπραξη του Καπετάν Τσάκου με τον Ευάγγελο Μυτιληναίο δεν περιορίζεται πλέον σε επιχειρηματικά σχέδια και δελτία τύπου. Αποκτά χαρακτηριστικά ωμής επίδειξης ισχύος , ακόμη και μέσα σε δικαστικές αίθουσες. Εκεί όπου μικρομεσαίοι επιχειρηματίες τολμούν να διεκδικήσουν ένα ελάχιστο μερίδιο από τα έργα των Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, έρχονται αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή αλαζονεία: την επίκληση, σχεδόν επιδεικτικά, των μελλοντικών σχεδίων μιας σύμπραξης που ακόμη δεν έχει καν τυπικά συσταθεί.
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι μόνο η ισχύς των εμπλεκόμενων πλευρών, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αυτή επιδεικνύεται. Εκπρόσωποι της υπό διαμόρφωση συνεργασίας φτάνουν στο σημείο να χρησιμοποιούν δελτία τύπου ως εργαλείο εκφοβισμού, επιχειρώντας να κάμψουν κάθε αντίσταση λιγότερο ισχυρών παικτών. Ένα χαρτί ανακοινώσεων μετατρέπεται σε “όπλο” επιρροής , ένα μήνυμα προς την αγορά ότι ο χώρος κλείνει πριν καν ανοίξει πραγματικά.
Και όμως, σε αυτή τη σκηνή επιθετικής αυτοπεποίθησης, υπάρχει ένας θεσμός που δεν εντυπωσιάζεται από λεονταρισμούς: η Δικαιοσύνη. Τυφλή , όπως οφείλει να είναι, αλλά και, όπως ελπίζει κάθε πολίτης και «κουφή» απέναντι σε επικοινωνιακές επιδείξεις ισχύος. Όσο κι αν επιχειρείται να δημιουργηθεί κλίμα φόβου, το τελικό πεδίο κρίσης δεν είναι τα δελτία τύπου, αλλά οι αίθουσες των δικαστηρίων.
Υπενθυμίζεται ότι ήδη από πρόσφατο δημοσίευμα στο epikaira.gr είχε επισημανθεί ο κίνδυνος μιας μονοπωλιακής συγκέντρωσης στον χώρο των ΑΠΕ, μέσα από τη συνεργασία Τσάκου–Μυτιληναίου. Παρά το γεγονός ότι η εταιρική αυτή οντότητα παραμένει, προς το παρόν, σε επίπεδο προθέσεων, οι αντιδράσεις της αγοράς είναι έντονες. Μεσαίοι επιχειρηματίες κάνουν λόγο για συνθήκες αφανισμού, εκτιμώντας ότι δεν θα μπορέσουν να επιβιώσουν απέναντι σε ένα τόσο ισχυρό σχήμα.
Η συμφωνία με τη METLEN Energy & Metals για την ανάπτυξη μεγάλων έργων φωτοβολταϊκών και αποθήκευσης ενέργειας στη Στερεά Ελλάδα παρουσιάζεται ως «πράσινη επένδυση». Ωστόσο, πίσω από το περιβαλλοντικό αφήγημα διακρίνεται μια σαφής στρατηγική συγκέντρωσης ισχύος. Η δημιουργία Εταιρείας Ειδικού Σκοπού (SPV), με τον όμιλο Τσάκου να διατηρεί τον έλεγχο, δεν είναι μια απλή τεχνική επιλογή· είναι η αρχιτεκτονική ενός κλειστού συστήματος.
Η επιλογή ιδιωτικών μοντέλων χρηματοδότησης και συμβάσεων, όπως τα PPA, ενισχύει αυτή την εικόνα: λιγότερος έλεγχος, μεγαλύτερη ευελιξία, αλλά για λίγους. Για τους μικρότερους παίκτες, το τοπίο δεν γίνεται απλώς πιο δύσκολο· γίνεται ασφυκτικό.
Η αγορά των ΑΠΕ στην Ελλάδα δεν διευρύνεται. Συρρικνώνεται γύρω από ισχυρούς πόλους. Και η συγκεκριμένη σύμπραξη φαίνεται να αποτελεί την πιο χαρακτηριστική έκφραση αυτής της τάσης.
Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν πρόκειται για μια «μεγάλη» ή «πράσινη» επένδυση. Το ερώτημα είναι ποιοι θα έχουν θέση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Γιατί όταν οι ισχυροί διεκδικούν τα πάντα και το δείχνουν με κάθε τρόπο για τους υπόλοιπους δεν μένει απλώς μικρότερο κομμάτι. Δεν μένει χώρος.
