Του Σάββα Παυλίδη
Η δημοσκόπηση της ALCO για τα epikaira.gr και το ΕΠΙΚΑΙΡΑ magazine, πέραν πολλών άλλων, αποτελεί μία ακόμα πολιτική ακτινογραφία που αποδομεί, με αριθμούς, το κεντρικό κυβερνητικό αφήγημα των τελευταίων ετών: «Μητσοτάκης ή χάος».
Για χρόνια, η στρατηγική της κυβερνώσας παράταξης βασίστηκε (και βασίζεται ακόμα) σε μια θεμελιώδη παραδοχή: ότι η κοινωνία, ακόμη κι αν δυσανασχετεί, θα επιλέξει τη σταθερότητα έναντι της αβεβαιότητας. Η συγκεκριμένη μέτρηση δείχνει ότι αυτή η παραδοχή καταρρέει.
Πρώτον, το 23,2% στην εκτίμηση ψήφου της ΝΔ δεν συνιστά ποσοστό κυριαρχίας. Αντιθέτως, σε σύγκριση με προηγούμενες εκλογικές επιδόσεις, συνιστά εμφανή συρρίκνωση επιρροής. Ακόμη πιο κρίσιμο είναι το ποσοστό συσπείρωσης: 58,2%. Για κυβερνών κόμμα, αυτό αποτελεί σαφή ένδειξη κόπωσης, ενώ το γεγονός ότι το 25% των ψηφοφόρων του 2023 δηλώνει πως δεν πρόκειται να την ξαναψηφίσει δεν είναι απλή διαρροή, αλλά ρήγμα βάσης.
Δεύτερον, το αφήγημα της «σταθερότητας» παραμένει μεν συνδεδεμένο με τη ΝΔ, αλλά όχι αδιαμφισβήτητο. Μόλις το 64,5% των πρώην ψηφοφόρων της διατηρεί αυτή τη σύνδεση. Όταν το ίδιο ακροατήριο αρχίζει να αποσυνδέει το κόμμα από το βασικό του πλεονέκτημα, τότε το αφήγημα χάνει τη παντοκρατορία του.
Τρίτον (και ίσως σημαντικότερο) το 64% των πολιτών δηλώνει ότι αισθάνεται απογοήτευση ή φόβο στο ενδεχόμενο συνέχισης της διακυβέρνησης Μητσοτάκη. Το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος» προϋπέθετε ότι ο δεύτερος όρος αφορά την αντιπολίτευση. Η μέτρηση δείχνει ότι, για σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, ο φόβος μετατοπίζεται προς την ίδια τη συνέχιση της παρούσας κατάστασης με τον ίδιο κάτοικο Μαξίμου!
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική στην ηλικιακή ομάδα 25–44 ετών. Εκεί, μόλις το 11% βλέπει θετικά το ενδεχόμενο συνέχισης της διακυβέρνησης, ενώ το 72% αρνητικά. Σε μια παραγωγική ηλικιακή κατηγορία που καθορίζει πολιτικές δυναμικές, η κυβέρνηση εμφανίζει εικόνα σχεδόν στρατηγικής αποξένωσης. Δεν έχουμε επομένως να κάνουμε με μια απλή δυσαρέσκεια, αλλά για βαθιά κρίση σχέσης.
Το εύρημα περί «διαφθοράς» είναι επίσης βαρύ: το 52% του συνόλου τη συσχετίζει με τη ΝΔ, ποσοστό που εκτινάσσεται στο 63% στις ηλικίες 25–44. Ακόμη και το 25% των πρώην ψηφοφόρων της κάνει την ίδια σύνδεση. Όταν η ηθική αξιοπιστία διαβρώνεται, το δίλημμα σταθερότητας δυσκολεύεται να λειτουργήσει.
Συμπερασματικά λοιπόν, το κυβερνητικό αφήγημα «Μητσοτάκης ή χάος» λειτουργεί όταν η κοινωνία θεωρεί ότι η απουσία του πρώτου οδηγεί αυτομάτως στο δεύτερο. Η μέτρηση της ALCO δείχνει ότι ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας δεν αποδέχεται πλέον αυτό το σχήμα. Αντιθέτως, εξετάζει ενεργά το ενδεχόμενο άλλων επιλογών, ακόμη και αχαρτογράφητων.
Επομένως, το δίλημμα δεν καταρρέει επειδή εμφανίστηκε ισχυρός αντίπαλος. Καταρρέει επειδή η κοινωνία παύει να το θεωρεί αυτονόητο. Και αυτή είναι ίσως η πιο κρίσιμη πολιτική μεταβολή, σχεδόν ένα χρόνο πριν τις κάλπες του 2027!
