Του Κώστα Παππά
Στον πρόλογο της ταινίας «Παιχνίδι Κατασκόπων» ακούγεται η φράση ότι «στον κόσμο των μυστικών υπηρεσιών δεν υπάρχουν νικητές, μόνο επιζώντες». Πρόκειται για μια κινηματογραφική υπερβολή που, ωστόσο, αγγίζει επικίνδυνα την πραγματικότητα. Γιατί τα παιχνίδια κατασκοπείας, όσο αόρατα κι αν διεξάγονται, μπορούν να κοστίσουν εξαιρετικά ακριβά στην ασφάλεια χωρών, θεσμών και οργανισμών και συχνά το τίμημα γίνεται αντιληπτό μόνο όταν είναι ήδη αργά.
Η πρόσφατη υπόθεση κατασκοπείας με εμπλοκή ανώτερου αξιωματικού της Πολεμικής Αεροπορίας, σμήναρχου με πρόσβαση σε κρίσιμες στρατιωτικές πληροφορίες, επανέφερε με ένταση στο προσκήνιο ένα φαινόμενο που πολλοί πίστευαν ότι ανήκει στο παρελθόν. Όμως τα παιχνίδια των κατασκόπων όχι μόνο δεν εξέλειψαν, αλλά φαίνεται να αναζωπυρώνονται, ιδίως στην ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Ελλάδα, λόγω της στρατηγικής της θέσης, των στρατιωτικών της υποδομών και του ρόλου της σε ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση, παραμένει διαχρονικά πεδίο ενδιαφέροντος για ξένες υπηρεσίες πληροφοριών. Η υπόθεση του σμήναρχου δεν συνιστά απλώς ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο υπόγειων ανταγωνισμών, όπου η πληροφορία έχει μετατραπεί στο πολυτιμότερο όπλο.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η διεθνής κοινότητα φαίνεται να έχει εισέλθει σε μια καθαρά μεταψυχροπολεμική εποχή. Οι παλιοί διπολικοί συσχετισμοί έχουν αντικατασταθεί από ένα ρευστό περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων, νέων ισορροπιών και αλληλοσυγκρουόμενων συμφερόντων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα δίκτυα κατασκοπείας ανθούν ξανά σε ολόκληρη την Ευρώπη, με υποθέσεις διαρροής πληροφοριών, διπλών πρακτόρων και μυστικών επιχειρήσεων να αποκαλύπτονται από τη Βαλτική έως τη Μεσόγειο.
Η Ελλάδα έχει βρεθεί το τελευταίο διάστημα στο επίκεντρο και άλλων σχετικών ερευνών: συλλήψεις για φωτογράφιση στρατιωτικών εγκαταστάσεων, υποθέσεις παράνομων παρακολουθήσεων και διερευνήσεις για διαρροή ευαίσθητων δεδομένων που αφορούν την εθνική άμυνα. Όλα αυτά καταδεικνύουν ότι η απειλή είναι υπαρκτή και διαρκής.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για ενίσχυση των μηχανισμών ασφαλείας και για αυστηρότερη προστασία των κρίσιμων πληροφοριών καθίσταται επιτακτική όσο ποτέ. Διότι, όπως δείχνει και η πραγματικότητα πίσω από τον κινηματογραφικό μύθο, στα παιχνίδια των κατασκόπων το κόστος της απροσεξίας μπορεί να αποδειχθεί ανυπολόγιστο.
