Το Ιράν βυθίζεται σε μια από τις σοβαρότερες κρίσεις των τελευταίων ετών, με τη χώρα να θυμίζει καζάνι που βράζει. Μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, νεκροί και χιλιάδες συλλήψεις, διακοπή του διαδικτύου και ακυρώσεις διεθνών πτήσεων συνθέτουν ένα σκηνικό γενικευμένου χάους, την ώρα που η αντιπαράθεση μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον κλιμακώνεται επικίνδυνα.
Ακυρώσεις πτήσεων και απομόνωση της χώρας
Σαφές δείγμα της αστάθειας που επικρατεί αποτελεί το κύμα ακυρώσεων διεθνών πτήσεων προς το Ιράν. Περίπου 25 πτήσεις από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Τουρκία προς μεγάλες ιρανικές πόλεις, όπως η Τεχεράνη, η Σιράζ και η Μασχάντ, ματαιώθηκαν μέσα σε μία ημέρα.
Η flydubai ακύρωσε τουλάχιστον 20 πτήσεις από το Ντουμπάι, ενώ η Turkish Airlines, η AJet και η Pegasus Airlines προχώρησαν επίσης σε εκτεταμένες ακυρώσεις. Αν και δεν υπήρξε επίσημη αιτιολόγηση, οι εξελίξεις συνδέονται άμεσα με την έκρυθμη κατάσταση ασφαλείας και τη σχεδόν πλήρη αποκοπή της χώρας από τον έξω κόσμο.
Οι ιρανικές αρχές έχουν επιβάλει γενικευμένη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο και στις τηλεπικοινωνίες, σε μια προσπάθεια να εμποδίσουν τον συντονισμό των κινητοποιήσεων, αφήνοντας εκατομμύρια πολίτες χωρίς ενημέρωση και επικοινωνία.
Από την ακρίβεια στην εξέγερση
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν πριν από περίπου δύο εβδομάδες, με αφορμή τη ραγδαία επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών και την εκτόξευση του πληθωρισμού.
Πολύ γρήγορα, όμως, οι κοινωνικές διαμαρτυρίες μετατράπηκαν σε ανοιχτή αμφισβήτηση του καθεστώτος και προσωπικά του Ανώτατου Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Οι κινητοποιήσεις έχουν εξαπλωθεί σε όλες τις επαρχίες της χώρας, με χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν καθημερινά στους δρόμους.
Κυβερνητικά κτίρια, τράπεζες, σταθμοί του μετρό και οχήματα έχουν γίνει στόχος εμπρησμών, ενώ το παζάρι της Τεχεράνης κατέβασε ρολά, δίνοντας σαφές πολιτικό μήνυμα.
Αίμα και συλλήψεις
Η απάντηση των αρχών είναι σκληρή. Οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποιούν δακρυγόνα, πλαστικές και πραγματικές σφαίρες, επιχειρώντας να διαλύσουν τις συγκεντρώσεις. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τουλάχιστον 42 έως 45 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ περισσότεροι από 2.200 διαδηλωτές έχουν συλληφθεί.
Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε εικόνες από καμένα λεωφορεία, αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες, παρουσιάζοντας τις κινητοποιήσεις ως πράξεις «βανδαλισμού», την ώρα που διεθνείς οργανώσεις κάνουν λόγο για δυσανάλογη χρήση βίας.
Παχλαβί: «Το καθεστώς είναι τρομοκρατημένο»
Νέα ώθηση στις διαδηλώσεις έδωσε η δημόσια παρέμβαση του εξόριστου διαδόχου του θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος κάλεσε ανοιχτά τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις. Σε μήνυμά του υποστήριξε ότι το καθεστώς βρίσκεται σε πανικό και επιχειρεί να φιμώσει τον λαό μέσω της διακοπής του διαδικτύου και της βίαιης καταστολής.
Χαμενεΐ: «Μισθοφόροι ξένων δυνάμεων»
Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ απάντησε με σκληρή ρητορική, κατηγορώντας τους διαδηλωτές ότι δρουν καθ’ υπόδειξη ξένων δυνάμεων και προσωπικά του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Τους χαρακτήρισε «σαμποτέρ» και «βανδάλους», διαμηνύοντας ότι το Ιράν δεν θα δείξει καμία ανοχή.
Σε νέο μήνυμά του, επιτέθηκε ευθέως στον Τραμπ, καλώντας τον να «ασχοληθεί με τα δικά του προβλήματα» και υποστηρίζοντας ότι τα χέρια του είναι «λερωμένα με το αίμα Ιρανών», αναφορά στις αμερικανικές επιθέσεις του περασμένου καλοκαιριού.
Τελεσίγραφο Τραμπ και διεθνής ανησυχία
Η κρίση παίρνει πλέον σαφείς διεθνείς διαστάσεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε δημόσια την Τεχεράνη ότι μια αιματηρή καταστολή θα προκαλέσει «πολύ σκληρή» αμερικανική απάντηση, δηλώνοντας ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Το Ιράν βρίσκεται πλέον σε ένα επικίνδυνο σταυροδρόμι: με μια κοινωνία στα όρια της έκρηξης, ένα καθεστώς που σκληραίνει τη στάση του και μια διεθνή κοινότητα που ανησυχεί για ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται καθοριστικές για το μέλλον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
