Του Κώστα Παππά
Η πρόθεση του Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία επανέρχεται στην παγκόσμια επικαιρότητα, αυτή τη φορά σε ένα περιβάλλον πολύ διαφορετικό από εκείνο του 2019, όταν η ιδέα να αγοραστεί το νησί από τις ΗΠΑ είχε προκαλέσει αμηχανία και ειρωνικά σχόλια. Σήμερα, όμως, οι γεωπολιτικές συνθήκες έχουν αλλάξει δραματικά και η Αρκτική μετατρέπεται ταχύτατα σε ένα από τα πιο κρίσιμα πεδία ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.
Οι πρόσφατες δηλώσεις και διαρροές από τον κύκλο του Τραμπ, στο πλαίσιο της προεκλογικής περιόδου στις Ηνωμένες Πολιτείες, δείχνουν ότι η «αγορά της Γροιλανδίας» δεν αντιμετωπίζεται πλέον απλώς ως μια επιχειρηματική φαντασίωση, αλλά ως σύμβολο μιας επιθετικής στρατηγικής αντίληψης για την εξωτερική πολιτική. Η λογική είναι σαφής: όποιος ελέγχει κρίσιμες γεωγραφικές περιοχές, ελέγχει και το μέλλον της ασφάλειας, της ενέργειας και της τεχνολογίας.
Η Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή που ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας, κατέχει κομβική θέση στον Αρκτικό Κύκλο. Το λιώσιμο των πάγων, αποκαλύπτει τεράστια αποθέματα σπάνιων γαιών, πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ παράλληλα ανοίγει νέες ναυτιλιακές οδούς που μπορούν να αλλάξουν τον παγκόσμιο εμπορικό χάρτη. Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία αυξάνουν σταθερά την παρουσία και το ενδιαφέρον τους στην περιοχή.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Γροιλανδία αποτελεί ήδη κρίσιμο στρατηγικό σημείο, καθώς φιλοξενεί αμερικανική στρατιωτική βάση με ρόλο-κλειδί στην αντιπυραυλική άμυνα και στην επιτήρηση του Βόρειου Ατλαντικού. Σε αυτό το πλαίσιο, η ιδέα της πλήρους «απόκτησης» του νησιού, όσο ακραία κι αν ακούγεται, αποτυπώνει τον φόβο της Ουάσιγκτον ότι χάνει έδαφος σε έναν νέο ψυχρό πόλεμο που εξελίσσεται σιωπηλά στον Βορρά.
Η αντίδραση της Δανίας και της κυβέρνησης της Γροιλανδίας παραμένει σταθερή και ξεκάθαρη: το νησί δεν είναι προς πώληση. Ωστόσο, η ένταση των διεθνών πιέσεων έχει οδηγήσει σε αυξημένες συζητήσεις για επενδύσεις, στρατιωτική συνεργασία και οικονομική ενίσχυση, αποδεικνύοντας ότι το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η αγοραπωλησία, αλλά η επιρροή.
Η υπόθεση της Γροιλανδίας λειτουργεί τελικά ως καθρέφτης της εποχής μας. Σε έναν κόσμο όπου οι ισορροπίες αλλάζουν, οι παλιοί κανόνες αμφισβητούνται και οι φυσικοί πόροι αποκτούν νέα αξία, ακόμα και οι πιο αμφιλεγόμενες ιδέες μπορούν να επιστρέψουν στο προσκήνιο. Και η Αρκτική, από παγωμένη εσχατιά, μετατρέπεται σε καυτό γεωπολιτικό πεδίο.
