Του Κώστα Παππά
Τρία χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ανείπωτη τραγωδία στα Τέμπη, το σιδηροδρομικό δυστύχημα που σημάδεψε ανεξίτηλα τη σύγχρονη ελληνική ιστορία και βύθισε δεκάδες οικογένειες στο πένθος. Ήταν η νύχτα που 57 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους νέοι, έχασαν τη ζωή τους τόσο άδικα, τόσο αδιανόητα. Ήταν η νύχτα που η κοινωνία συνειδητοποίησε με τον πιο βίαιο τρόπο το κόστος της αδιαφορίας, της εγκατάλειψης των υποδομών και της διαχρονικής ανευθυνότητας.
Η σύγκρουση της επιβατικής αμαξοστοιχίας με την εμπορική, στην ίδια γραμμή και σε αντίθετη κατεύθυνση, δεν αποτέλεσε απλώς ένα «ανθρώπινο λάθος». Από την πρώτη στιγμή, η κοινή γνώμη μίλησε για ένα προαναγγελθέν έγκλημα. Οι καταγγελίες εργαζομένων για ελλείψεις στα συστήματα ασφαλείας, η απουσία τηλεδιοίκησης και η χρόνια υποστελέχωση έφεραν στο προσκήνιο σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου και για τις ευθύνες της εταιρείας Hellenic Train, αλλά και της πολιτείας συνολικά.
Τρία χρόνια μετά, η οργή όχι μόνο δεν έχει κοπάσει, αλλά έχει μετατραπεί σε συλλογική απαίτηση. Οι μαζικές συγκεντρώσεις που πραγματοποιούνται σήμερα σε όλη τη χώρα αποτελούν ένα ακόμα μήνυμα . Από τη Λάρισα – λίγα χιλιόμετρα από το σημείο της τραγωδίας, μέχρι την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, χιλιάδες πολίτες θα πλημμυρίσουν τους δρόμους με ένα κοινό σύνθημα: «Δικαιοσύνη». Πρόκειται για μια κοινωνική κραυγή που ξεπερνά κομματικές γραμμές και ιδεολογικές ταυτότητες. Είναι μια κραυγή αξιοπρέπειας.
Ωστόσο, όσο μεγάλωνε αυτά τα χρόνια η λαϊκή κινητοποίηση, τόσο εδραιωνόταν στην κοινή γνώμη μια βαθιά πεποίθηση: ότι για τα Τέμπη δεν θα αποδοθεί ποτέ πραγματική δικαιοσύνη. Οι καθυστερήσεις στη διερεύνηση, οι αντιφάσεις, οι πολιτικές αντιπαραθέσεις και η αίσθηση ότι οι ευθύνες περιορίζονται στα χαμηλότερα κλιμάκια ενισχύουν την καχυποψία. Πολλοί πολίτες μιλούν πλέον ανοιχτά για συγκάλυψη. Για μια συστηματική προσπάθεια να περιοριστεί η υπόθεση σε μεμονωμένα λάθη, αποσείοντας τις διαχρονικές πολιτικές ευθύνες.
Η δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς βαθαίνει. Κάθε νέα αποκάλυψη, κάθε τεχνικό πόρισμα, κάθε διαρροή προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι σε ένα παζλ που αντί να ξεκαθαρίζει, θολώνει. Και όσο οι συγγενείς των θυμάτων συνεχίζουν να δίνουν έναν άνισο αγώνα για την αλήθεια, τόσο περισσότερο η κοινωνία αισθάνεται ότι η υπόθεση των Τεμπών αποτελεί δοκιμασία για την ίδια τη Δημοκρατία.
Τα Τέμπη δεν είναι απλώς μια τραγωδία του παρελθόντος. Είναι μια ανοιχτή πληγή. Είναι το σύμβολο μιας χώρας που απαιτεί λογοδοσία, διαφάνεια και σεβασμό στη ζωή. Αν η δικαιοσύνη δεν αποδοθεί ουσιαστικά και σε βάθος, τότε το τραύμα δεν θα κλείσει ποτέ.Τρία χρόνια μετά, η μνήμη παραμένει ζωντανή. Και μαζί της, η απαίτηση: Να μη συγκαλυφθεί η αλήθεια. Να μη σιωπήσει η κοινωνία. Να μη χαθεί άλλη ζωή στο όνομα της αδιαφορίας.
