Του Κώστα Παππά
Η προοπτική μιας χερσαίας στρατιωτικής επιχείρησης των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν επανέρχεται στο προσκήνιο, έπειτα από πρόσφατες πληροφορίες που κάνουν λόγο για σχεδιασμό αποστολής έως και 10.000 Αμερικανών στρατιωτών στη Μέση Ανατολή. Αν και μια τέτοια ανάπτυξη δυνάμεων δεν συνιστά απαραίτητα άμεση εισβολή, εντούτοις υποδηλώνει αυξημένη ετοιμότητα και αναζωπυρώνει τα σενάρια κλιμάκωσης σε μια από τις πιο εύφλεκτες περιοχές του πλανήτη.
Μια ενδεχόμενη χερσαία επιχείρηση στο Ιράν θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη και πολυεπίπεδη. Σε αντίθεση με προηγούμενες στρατιωτικές επεμβάσεις, το Ιράν διαθέτει ισχυρό στρατό, ανεπτυγμένο δίκτυο πυραυλικών συστημάτων, καθώς και παραστρατιωτικές δυνάμεις με βαθιά γνώση του εδάφους. Επιπλέον, η γεωγραφία της χώρας, με ορεινούς όγκους και εκτεταμένες αστικές περιοχές, καθιστά κάθε επιχείρηση χρονοβόρα και υψηλού κόστους.
Πέραν των καθαρά στρατιωτικών παραμέτρων, το πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο εντός του Ιράν θα μπορούσε να μετατρέψει μια εισβολή σε μακροχρόνια σύγκρουση. Η εμπειρία από το Ιράκ και το Αφγανιστάν έχει δείξει ότι η αρχική στρατιωτική υπεροχή δεν εγγυάται σταθεροποίηση. Αντιθέτως, υπάρχει ο κίνδυνος δημιουργίας ενός νέου κύκλου ανταρτοπολέμου, που θα απαιτούσε συνεχή στρατιωτική παρουσία και τεράστιους οικονομικούς πόρους.
Οι συνέπειες δεν θα περιορίζονταν στο πεδίο της μάχης. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πυροδοτήσει ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη, εμπλέκοντας γειτονικές χώρες και μη κρατικούς δρώντες. Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία θα ήταν άμεσες: άνοδος των τιμών της ενέργειας, διαταραχές στις αγορές και επιβράδυνση της ανάπτυξης. Το Ιράν αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, και οποιαδήποτε σύγκρουση θα επηρέαζε τις ροές εφοδιασμού.
Για τους πολίτες ανά τον κόσμο, οι συνέπειες θα γίνονταν αισθητές στην καθημερινότητα: αυξήσεις στο κόστος καυσίμων και βασικών αγαθών, ενίσχυση του πληθωρισμού και μεγαλύτερη οικονομική αβεβαιότητα. Παράλληλα, η γεωπολιτική ένταση θα μπορούσε να επηρεάσει τις διεθνείς σχέσεις και να επιβαρύνει περαιτέρω ένα ήδη εύθραυστο παγκόσμιο σύστημα.Συνολικά, μια χερσαία επιχείρηση στο Ιράν δεν θα αποτελούσε μια γρήγορη ή περιορισμένη σύγκρουση. Αντιθέτως, θα ενείχε τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης κρίσης με βαθιές και μακροχρόνιες συνέπειες, τόσο σε γεωπολιτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.
