epikaira.gr
Η παραίτηση του γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιου Μπακογιάννη δεν αποτελεί απλώς μια ακόμα αλλαγή προσώπων στη δημόσια διοίκηση. Αντιθέτως, συνιστά μια εξέλιξη με σαφές πολιτικό αποτύπωμα, η οποία φέρνει στο προσκήνιο σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο λειτούργησε το σύστημα πολεοδομικού ελέγχου τα τελευταία χρόνια και ταυτόχρονα εκθέτει το κυβερνητικό αφήγημα περί διαφάνειας και εκσυγχρονισμού.
Ο κ. Μπακογιάννης υπήρξε επί επτά συναπτά έτη ένας από τους πλέον ισχυρούς παράγοντες του υπουργείου Περιβάλλοντος. Ως αρμόδιος για τη Χωροταξία και την Πολεοδομία, διαχειρίστηκε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις, νομοθετικές παρεμβάσεις και μεγάλους σχεδιασμούς που επηρέασαν άμεσα την αγορά ακινήτων, τις επενδύσεις και την οικοδομική δραστηριότητα. Για πολλούς θεωρούνταν ο άνθρωπος που γνώριζε καλύτερα από οποιονδήποτε τον σύνθετο μηχανισμό των πολεοδομικών εγκρίσεων και των χρήσεων γης.
Η αποχώρησή του έρχεται στον απόηχο των ερευνών των Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. για κύκλωμα διαφθοράς σε πολεοδομικές υπηρεσίες και μετά τις αποκαλύψεις ότι ανάμεσα στους συλληφθέντες βρίσκονται πρόσωπα με συγγενική σχέση με τον ίδιο. Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχει αποδοθεί οποιαδήποτε ποινική ευθύνη στον παραιτηθέντα γενικό γραμματέα, η πολιτική πίεση που δημιουργήθηκε ήταν τέτοια ώστε η παραμονή του στη θέση να θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η κυβέρνηση είχε επενδύσει πολιτικά στην εικόνα μιας συνολικής μεταρρύθμισης των πολεοδομιών. Εδώ και χρόνια υποστήριζε ότι στόχος της ήταν η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας, η επιτάχυνση των επενδύσεων και η εξάλειψη των φαινομένων διαφθοράς που ταλαιπωρούσαν πολίτες και επιχειρήσεις. Ωστόσο, οι πρόσφατες συλλήψεις στελεχών σε καίριες θέσεις ευθύνης δημιουργούν την εντύπωση ότι τα προβλήματα όχι μόνο δεν εξαλείφθηκαν αλλά συνέχισαν να λειτουργούν κάτω από ένα πιο σύνθετο και λιγότερο διαφανές πλαίσιο.
Παράλληλα, η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τη σύγκρουση μεταξύ κυβέρνησης και αυτοδιοίκησης για τον έλεγχο των Υπηρεσιών Δόμησης. Η κυβερνητική πλευρά υποστήριζε ότι η μεταφορά των αρμοδιοτήτων στο Ελληνικό Κτηματολόγιο θα περιόριζε τις εστίες διαφθοράς. Αντίθετα, πολλοί δήμαρχοι υποστήριζαν ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται στους δήμους αλλά σε ένα μοντέλο πολεοδομικής διαχείρισης που έχει μεταφέρει κρίσιμες λειτουργίες σε ιδιώτες και παράλληλους μηχανισμούς ελέγχου.
Ακόμη πιο δύσκολη για την κυβέρνηση καθιστά την κατάσταση το γεγονός ότι το όνομα του Ευθύμιου Μπακογιάννη ακουγόταν έντονα το προηγούμενο διάστημα για πιθανή υπουργική αξιοποίηση μετά τον θάνατο του Νίκου Ταγαρά. Αντί για αναβάθμιση, όμως, ήρθε η παραίτηση, γεγονός που αποτυπώνει πόσο γρήγορα μεταβλήθηκε το πολιτικό κλίμα μέσα σε λίγες ημέρες.
Η κυβέρνηση επιχείρησε να κλείσει γρήγορα το μέτωπο, αποδεχόμενη άμεσα την παραίτηση και προχωρώντας σχεδόν ταυτόχρονα σε ανασχηματισμό. Ωστόσο, τα ερωτήματα παραμένουν. Πώς λειτουργούσε το δίκτυο των υπηρεσιών που ελέγχονται σήμερα από τις αρχές; Υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια που αγνοήθηκαν; Και κυρίως, πόσο ανθεκτικό είναι πλέον το κυβερνητικό αφήγημα περί θεσμικής εξυγίανσης όταν ένα από τα πιο κεντρικά στελέχη του πολεοδομικού σχεδιασμού αποχωρεί υπό το βάρος μιας τόσο σοβαρής υπόθεσης;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα θα καθορίσουν αν η παραίτηση Μπακογιάννη θα καταγραφεί ως μια μεμονωμένη πολιτική θυσία ή ως η αρχή μιας βαθύτερης κρίσης αξιοπιστίας για την κυβέρνηση στον ευαίσθητο τομέα της πολεοδομίας και της δημόσιας διοίκησης.
