Οι αμβλώσεις και η δημογραφική τραγωδία της Ελλάδας

Γιώργος Βάμβουκας –Καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Στις 19 Ιανουαρίου 2026 σε συνέντευξή της στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN, η μπροστάρισσα του Κινήματος των Πολιτών Μαρία Καρυστιανού, αναφέρθηκε  στο ζωτικής σημασίας κοινωνικό ζήτημα των αμβλώσεων. Όπως θα εξηγήσουμε στη συνέχεια, το φλέγον θέμα των αμβλώσεων άμεσα σχετίζεται με την δημογραφική τραγωδία της Ελλάδας, ήτοι με την δραματική μείωση του ελληνικού πληθυσμού μετά το 2010. Ένα ακανθώδες δημογραφικό πρόβλημα που η Πολιτεία προ πολλού όφειλε να είχε επιλύσει. Όλα τα κόμματα κυβερνητικής εξουσίας που μετά το 1980 και κυρίως μετά το 2010 κρατούσαν τα ηνία της κυβερνητικής εξουσίας, ουδεμία αποτελεσματική «φαρμακευτική αγωγή» κοινωνικοοικονομικής πολιτικής εφάρμοσαν για την επίλυση του γόρδιου δεσμού του οξύτατου δημογραφικού προβλήματος.

Αναφορικά με τις αμβλώσεις η κυρία Καρυστιανού  μεταξύ άλλων είπε τα εξής: «Βεβαίως και μία γυναίκα μπορεί να αποφασίσει για το σώμα της. Το θέμα είναι ότι στην περίπτωση των αμβλώσεων υπάρχει και ένα άλλο ηθικό θέμα που για μένα είναι πάρα πολύ σημαντικό …. Απ’ τη στιγμή που ξεκινάει από τους 3 μήνες να χτυπάει η καρδιά ενός παιδιού, θεωρείται μια ζωή που έχει δημιουργηθεί … Το γνωρίζω ότι έχουν νομιμοποιηθεί οι αμβλώσεις αλλά μιλάω για το ηθικό θέμα. Θέματα που μπορούν  να αφορούν την λειτουργία της κοινωνία μας πρέπει να λύνονται με δημόσια διαβούλευση».

Το κυβερνών κόμμα της Νέας Δημοκρατίας μαζί με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, κ.ο.κ., εξαπέλυσαν σφοδρό κατηγορώ κατά της κυρίας Καρυστιανού, επικαλούμενα το βασικό επιχείρημα, ότι, το θέμα των αμβλώσεων έχει λυθεί οριστικά με τον αστικό κώδικα του 1982 και με τον νόμο 1609/1986, που έκαναν πράξη το δικαίωμα κάθε γυναίκας να  αποφασίζει η ίδια με ασφάλεια για το σώμα της. Ουδείς αμφισβητεί ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο παρέχει το νομικό δικαίωμα σε κάθε γυναίκα να κάνει ότι θέλει το σώμα της, ωστόσο η παγκόσμια πολιτική ιστορία, μας διδάσκει ότι οι νομοί μεταβάλλονται και προσαρμόζονται στις ραγδαία μεταβαλλόμενες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές συνθήκες.

Για παράδειγμα, πριν το 1975 στους καταχραστές δημοσίου χρήματος, δηλαδή για τα βαριά εγκλήματα κατά του ελληνικού δημοσίου, επιβαλλόταν η θανατική ποινή. Με το Σύνταγμα του 1975 αποκλείστηκε η θανατική ποινή για τα περισσότερα εγκλήματα σε καιρό ειρήνης, εξαιρουμένων όμως ορισμένων πολύ σοβαρών εγκλημάτων σαν της εσχάτης προδοσίας. Με τον Νόμο 2172/1993 καταργήθηκε πλήρως η θανατική ποινή από τον ελληνικό Ποινικό Κώδικα. Σε σοβαρές περιπτώσεις καταχραστών δημοσίου χρήματος προβλεπόταν η ποινή της ισόβιας κάθειρξής.

Με τον νέο Ποινικό Κώδικα (Ν. 4619/2019), προβλέπονται ποινές έως 15 ετών στις περιπτώσεις που η κατάχρηση δημοσίου χρήματος υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ. Επειδή όμως υπάρχουν περιπτώσεις, όπου οι «αδέκαστες» δικαστικές αρχές αρχειοθετούν ή αθωώνουν πρόσωπα που έχουν κατηγορηθεί για σφετερισμό δημοσίου χρήματος εκατομμυρίων ευρώ, συνάγεται ότι στην Ελλάδα του σήμερα αρκετοί καταχραστές δημοσίου χρήματος κυκλοφορούν ελεύθεροι και γλεντοκοπούν με τα κλεμμένα. Με την διαφθορά που ολοένα και περισσότερο διαβρώνει τον κορμό του πολιτικοοικονομικού μας συστήματος, έρχεται στη μνήμη μας η ακόλουθη ρήση του συγγραφέα David Brin: «Λένε ότι η εξουσία διαφθείρει, αλλά το πιο σωστό είναι ότι η εξουσία προσελκύει τους διεφθαρμένους».

Δημογραφική Τραγωδία

Σύμφωνα με τα στοιχεία του πίνακα, μετά το 2010 παρατηρείται η δραματική συρρίκνωση του ελληνικού πληθυσμού. Τα στοιχεία του πίνακα απεικονίζουν την δημογραφική τραγωδία της Ελλάδας. Το εξελισσόμενο δημογραφικό δράμα καθρεφτίζεται στην συστολή του ελληνικού πληθυσμού. Τα στατιστικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στον πίνακα του κειμένου είναι συνταρακτικά και εγείρουν καθοριστικής σημασίας ερωτήματα για τις τύχες της Πατρίδας. Οι ακόλουθες ποσοτικές και ποιοτικές διαπιστώσεις είναι αξιοπρόσεκτες:

1) Μετά το 2010 η μείωση του πληθυσμού της Ελλάδας είναι διαρκής και εντυπωσιακή. Την περίοδο 2011-2025, ο πληθυσμός της χώρας από 11.123.392 ελαττώθηκε σε 10.372.335 άτομα, που συνεπάγεται συνολική μείωση του ελληνικού πληθυσμού της τάξης των 751.057 ατόμων.

2) Μετά το 2010 οι θάνατοι υπερβαίνουν κατά πολύ τις γεννήσεις. Την περίοδο 2011-2025, ο συνολικός αριθμός των θανάτων ανήλθε σε 1.855.013 και των γεννήσεων μόλις σε 1.287.053 άτομα, με συνέπεια η υπεροχή των θανάτων έναντι των γεννήσεων κατά 567.960 άτομα να προκαλέσει την ανάλογη συρρίκνωση του ελληνικού πληθυσμού.

3) Την περίοδο 2007-2025 το πραγματικό ΑΕΠ (έτος βάσης 2015) της Ελλάδας από 251 περιορίστηκε σε 202 δισεκ. ευρώ. Η πτώση του πραγματικού ΑΕΠ κατά -19,5% την περίοδο 2007-2025 είχε ως αρνητικό επακόλουθο τη φτωχοποίηση αρκετών κοινωνικών στρωμάτων που στο παρελθόν ανήκαν στη μεσαία τάξη. Η φτωχοποίηση εξωθεί ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά στην ένδεια και τη μιζέρια. Η ακρίβεια και η οικονομική ανέχεια αποθαρρύνουν τους Έλληνες να δημιουργούν οικογένειες. Την περίοδο 2009-2025, οι γάμοι από 59.212 ελαττώθηκαν σε 32.720. Η συντελούμενη μείωση των γάμων έχει ως οδυνηρή κατάληξη την σμίκρυνση του πληθυσμού. Λιγότεροι γάμοι σημαίνουν λιγότερες γεννήσεις και άρα ελάττωση του ελληνικού πληθυσμού.

4) Την περίοδο 2009-2025, η ανεργία και οι πενιχροί μισθοί εξανάγκασαν πολλούς Έλληνες και ιδίως νέους, να μεταναστεύσουν σε άλλες χώρες αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον. Περίπου 1.000.000 Ελληνόπουλα, στον ανθό της νιότης και έχοντας αξιόλογα προσόντα (γλωσσομαθείς, κάτοχοι μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών, κ.ο.κ.)  εγκατέλειψαν μαζικά τη χώρα, με συνέπεια τη σημαντική μείωση του νεανικού ελληνικού πληθυσμού.

5) Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η στατιστική παρατήρηση, ότι, την περίοδο 2009-2025 οι γεννήσεις από 117.933 εκτιμάται ότι μειώθηκαν σε 64.350 άτομα. Η τρομακτική ελάττωση των γεννήσεων συνιστά τον κυριότερο παράγοντα της δημογραφικής κατάρρευσης της Ελλάδας. Ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας το 2025 θα ήταν χαμηλότερος των 9.000.000 κατοίκων, αν δεν υπήρχε η συνεχής εισροή προσφύγων και παράνομων μεταναστών.

Υπερδιπλάσιες οι αμβλώσεις από τις γεννήσεις

Πολλοί είναι οι αιτιώδεις παράγοντες που προξενούν την ακατάσχετη μείωση των γεννήσεων, όπως αμβλώσεις, ομοφυλοφιλία, φτώχεια, εξασθένηση γονιμότητας, κ.ο.κ. Ωστόσο, αξιόλογες ερευνητικές μελέτες συγκλίνουν στην οδυνηρή διαπίστωση, ότι, οι αμβλώσεις αποτελούν τον κυριότερο παράγοντα της συντελούμενης  δημογραφικής κατάρρευσης της Ελλάδας. Έμπειροι γυναικολόγοι, με βαθιά γνώση του αντικειμένου και του κυκλώματος των αμβλώσεων, επισημαίνουν ότι οι εκτρώσεις είναι υπερδιπλάσιες των γεννήσεων. Αυτή η αποκαρδιωτική διαπίστωση οδηγεί στο στατιστικό συμπέρασμα ότι οι εκτρώσεις στην Ελλάδα κυμαίνονται ετησίως σε 150.000.

Οι αμβλώσεις γίνονται χειρουργικά και φαρμακευτικά. Αξιόλογος στενός φίλος γυναικολόγος, με την παράθεση αδιάσειστων επιχειρημάτων μου εξήγησε, ότι, συγκεκριμένα φαρμακευτικά σκευάσματα χρησιμοποιούνται ετησίως από χιλιάδες γυναικών που επιθυμούν την διακοπή της κύησής τους. Οι αμβλώσεις με τη χρήση ειδικών φαρμάκων υπερτερούν των αμβλώσεων που γίνονται με χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, είτε η διακοπή της κύησης γίνει φαρμακευτικά ή χειρουργικά, οπωσδήποτε  η άμβλωση θα πρέπει να διεκπεραιωθεί από εξειδικευμένο ιατρό γυναικολόγο.

Η δημογραφική τραγωδία της Ελλάδας επιβάλλει την αναπροσαρμογή του υφιστάμενου νομικού πλαισίου περί αμβλώσεων. Τα Συντάγματα και οι Νόμοι αλλάζουν για να προσαρμόζονται στα νέα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα. Υπάρχουν περιπτώσεις (εκτοπική εγκυμοσύνη, κ.ά.) που επιβάλλεται η άμβλωση για την διασφάλιση της υγείας της κυοφορούσας. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις, όπου η γυναίκα με τον σύντροφό της εξαναγκάζονται να συναποφασίσουν την διακοπή της κύησης για οικονομικούς και λοιπούς κοινωνικούς λόγους.

Οι γυναικολόγοι συζητούν το περίπλοκο ζήτημα της τεκνοποίησης με τις κυοφορούσες. Αξιόπιστοι και πεπειραμένοι γυναικολόγοι επισημαίνουν ότι τουλάχιστον το 30% των αμβλώσεων οφείλεται σε οικονομικούς λόγους. Οι εξοντωτικές μνημονιακές πολιτικές που αμείλικτα εφαρμόστηκαν μετά το 2009, η αισθητή μείωση των πραγματικών μισθών, η  ακρίβεια που πλήττει την πλειονότητα των οικογενειών, η υπερφορολόγηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, κ.ο.κ., αντικατοπτρίζουν βασικούς αιτιώδεις οικονομικούς παράγοντες που συντελούν στο μεγάλο αριθμό των αμβλώσεων.

Δεν είναι τυχαίο ότι μετά το 2010, που εγκαινιάστηκε η εφαρμογή των εξοντωτικών μνημονιακών κοινωνικοοικονομικών πολιτικών, άρχισε η επιταχυνόμενη κλιμάκωση του δημογραφικού δράματος στη χώρα μας. Τα στοιχεία του πίνακα αποτυπώνουν την οικτρή πραγματικότητα. Οι αμβλώσεις συσχετίζονται άμεσα με την δημογραφική τραγωδία της Ελλάδας. Για την θετική αντιμετώπιση αυτού του πανεθνικού προβλήματος, απαιτούνται αποφασιστικά μέτρα κυβερνητικής πολιτικής με τη σφραγίδα του νόμου. Νομικό πλαίσιο που να προστατεύει και να σέβεται το σώμα των γυναικών, να παρέχει κίνητρα στις οικογένειες για να αυξάνονται και να πληθύνονται, να προστατεύουν το πραγματικό εισόδημα των οικογενειών και εν κατακλείδι ενδελεχή μέτρα που να συμβάλλουν στην αύξηση της ευημερίας όλων των πολιτών.

Οι ανωτέρω κρισιμότατες ποσοτικές και ποιοτικές επισημάνσεις απεικονίζουν την συντελούμενη δημογραφική τραγωδία της Ελλάδας. Μιας Ελλάδας που μετά το 2007 διέρχεται φάση παρατεταμένης κοινωνικοοικονομικής και δημοσιονομικής κρίσης. Μιας Ελλάδας που σε καίριους κυβερνητικούς θώκους κάθονται ανίκανα,  ασυνείδητα και ιδιοτελή πολιτικά πρόσωπα. Μιας Ελλάδας που η διαφθορά έχει εξελιχθεί σε ουσιώδη θεσμό του δημόσιου βίου. Μιας Ελλάδας καταπλακωμένης από ένα γιγαντιαίο δημόσιο χρέος εκατοντάδων δις ευρώ και πλήρως εξαρτημένης από αδίστακτους ξένους πιστωτές.

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος προϋποθέτει την  έμπρακτη και γενναιόδωρη κοινωνική και οικονομική στήριξη της ελληνικής οικογένειας από το κράτος. Πάση θυσία οι γεννήσεις των Ελλήνων θα πρέπει να αυξηθούν. Η μιντιακή ενημέρωση των πολιτών ωφέλιμο είναι να  περιστρέφεται στην έμπρακτη ενίσχυση της ελληνικής οικογένειας και την επαύξηση της τεκνοποίησης. Στον πίνακα του κειμένου παρατηρούμε, ότι, το 1934 αν και ο πληθυσμός της Ελλάδας ανερχόταν μόλις σε 6.726.891 κατοίκους και η πενία έπληττε τις περισσότερες οικογένειες, εντούτοις οι γεννήσεις είχαν φτάσει τα 208.929 άτομα και η φυσική κίνηση του πληθυσμού είχε ανέλθει στο εκπληκτικό επίπεδο των 108.278 ατόμων. Το 2025 σε εκτιμώμενο πληθυσμό 10.372.335 κατοίκων, οι γεννήσεις προβλέπονται μόλις σε 64.350.

Το 1934 ο πληθυσμός της Τουρκίας ανερχόταν περίπου σε 13.500.000 κατοίκους, ήτοι διπλάσιος της Ελλάδας. Το 2025, ο πληθυσμός της Τουρκίας  υπολογίζεται σε 91.000.000 και της Ελλάδας σε 10.372.335 άτομα. Με την υιοθέτηση αποδοτικών και εμπεριστατωμένων μέτρων κοινωνικοοικονομικής πολιτικής, ο μόνιμος πληθυσμός της χώρας μας το 2050 θα μπορούσε να προσέγγιζε ή ακόμα να υπερέβαινε τα 20.000.000 άτομα. Επείγεται η ταχύτατη και δραστική αντιμετώπιση της συντελούμενης δημογραφικής τραγωδίας. Πρόκειται για καθοριστικής σημασίας  πανεθνικό πρόβλημα από την επίλυση του οποίου εξαρτάται η επιβίωση της Ελλάδας και του Ελληνισμού. Με την εφαρμογή αποφασιστικών και άρτια μελετημένων μέτρων κοινωνικοοικονομικής πολιτικής, ο περιορισμός των αμβλώσεων έστω κατά 30% θα συντελούσε στην επίτευξη του καίριου στόχου της αύξησης του ελληνικού πληθυσμού σε 20.000.000 κατοίκους το 2050.

Δημογραφικοί Δείκτες της Ελλάδας

Παρατηρήσεις: Πηγή των στοιχείων είναι η ΕΛΣΤΑΤ. Τα στοιχεία του μόνιμου πληθυσμού

της περιόδου 1991-2025 έχουν υπολογιστεί με αναφορά την 1^η Ιανουαρίου κάθε έτους.