Του Βασίλη Σπυρόπουλου
Όλοι μιλούν για τον μαύρο χρυσό που κρύβει το υπέδαφος της Βενεζουέλας και έως έναν βαθμό καλά κάνουν. Πέρα από το πετρέλαιο, όμως, η Βενεζουέλα διαθέτει κι έναν ανεκμετάλλευτο θησαυρό σπάνιων γαιών, που αποτελούν μήλον της έριδος για όλο τον πλανήτη.
Αν και η πετρελαϊκή ζώνη Ορινόκο είναι μια από τις πλουσιότερες περιοχές του κόσμου σε βαρύ και υπερβαρύ πετρέλαιο, εντούτοις δεν είναι το μοναδικό super asset της Βενεζουέλας.
Ο ισπανικός Τύπος, συγκεκριμένα η εφημερίδα El Pais, εκτιμά ότι η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα σε σίδηρο και βωξίτη στη Λατινική Αμερική, φυσικό αέριο (6η στη λίστα με τις χώρες που διαθέτουν τα περισσότερα αποθέματα), αλλά και μεγάλες ποσότητες διαμαντιών.
Ανάμεσα στη μακρά λίστα του φυσικού πλούτου της χώρας βρίσκονται και ορισμένα ορυκτά, όπως το κολτάνιο και το θόριο, τα οποία είναι κρίσιμα για τις σύγχρονες τεχνολογίες, με εφαρμογή στην παραγωγή ηλεκτρονικών συσκευών, ηλεκτρικών οχημάτων, τεχνολογιών ΑΠΕ, αλλά και την αμυντική βιομηχανία.
Η Μεταλλευτική ζώνη Ορινόκο
Η Μεταλλευτική Ζώνη Ορινόκο ( 2016) καλύπτει περίπου 12% της χώρας, με έκταση περίπου 112 χιλιάδων τετραγωνικών χιλιομέτρων και το 2016 ανακηρύχθηκε στρατηγική ζώνη για την εξόρυξη διαμαντιών, κολτάνιου, νικελίου και σπάνιων γαιών, ιδίως χρυσού με διάταγμα του Νικολάς Μαδούρο.
Ωστόσο, αποτέλεσε περιοχή με έντονη παρουσία εγκληματικών οργανώσεων, λαθρεμπορίου και διαφθοράς.
Μάλιστα, σύμφωνα με τη Transparency Venezuela, μόνο το 14% της αξίας των μεταλλευμάτων που εξορύχθηκαν το 2024 έφτασε στην Κεντρική Τράπεζα, ενώ το υπόλοιπο μοιράστηκε μεταξύ εταιρειών και εγκληματικών δικτύων.
Σπάνιες γαίες και κρίσιμες πρώτες ύλες
Τα κρίσιμα ορυκτά έχουν γίνει το νέο πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού και οι σπάνιες γαίες έχουν αναδειχθεί σε βασικό διαπραγματευτικό χαρτί στην συνεχιζόμενη γεωπολιτική αντιπαλότητα μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Οι σπάνιες γαίες αναφέρονται σε 17 στοιχεία του περιοδικού πίνακα που έχουν ατομική δομή που τους προσδίδει ειδικές μαγνητικές ιδιότητες. Αυτά τα υλικά είναι ζωτικά συστατικά για μια ευρεία γκάμα σύγχρονων τεχνολογιών, από καθημερινά ηλεκτρονικά είδη, όπως τα smartphone, έως ηλεκτρικά οχήματα και στρατιωτικό εξοπλισμό.
Αν και η ονομασία «σπάνιες γαίες» είναι λίγο παραπλανητική, καθώς τα ίδια τα στοιχεία δεν είναι τόσο σπάνια στη φύση, αυτό που τα κάνει «σπάνια» είναι η πολύπλοκη και δύσκολη διαδικασία διαχωρισμού τους από το πέτρωμα στο οποίο είναι ενσωματωμένα και μεταξύ τους.
Σημειώνεται πως η Κίνα ελέγχει περίπου το 70% των ορυχείων σπάνιων γαιών στον κόσμο και περίπου το 90% της παγκόσμιας επεξεργασίας σπάνιων γαιών, ενώ έχει το απόλυτο μονοπώλιο στην επεξεργασία των βαρέων σπάνιων γαιών.
«Η διύλιση είναι πραγματικά εκεί όπου τα πράγματα γίνονται δύσκολα», έχει δηλώσει σχετικά ο Pierre Josso, αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Πληροφοριών για Κρίσιμα Ορυκτά του Ηνωμένου Βασιλείου. «Η διαχείριση του διαχωρισμού τους σε μεμονωμένα στοιχεία απαιτεί πολύ χρόνο και ενέργεια».
