Η φράση «ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα» είναι από τις πιο γνωστές διατροφικές παροιμίες παγκοσμίως. Με ιστορία που ξεκινά από την Ουαλία του 19ου αιώνα, η ρήση αυτή συνοδεύει εδώ και δεκαετίες τη φήμη του μήλου ως συμμάχου της υγείας. Πόση επιστημονική βάση όμως έχει; Και είναι πράγματι το μήλο πιο ωφέλιμο από άλλα φρούτα;
Κάθε χρόνο παράγονται παγκοσμίως σχεδόν 100 εκατομμύρια τόνοι μήλων, γεγονός που τα καθιστά ένα από τα πιο διαδεδομένα φρούτα. Διατίθενται σε πολλές ποικιλίες, χρώματα και γεύσεις, είναι οικονομικά, εύκολα στη συντήρηση και καταναλώνονται σχεδόν παντού.
Τι περιέχει διατροφικά ένα μήλο;
Τα μήλα είναι πλούσια σε φυτοχημικές ουσίες, κυρίως πολυφαινόλες και φλαβανόλες, οι οποίες έχουν συνδεθεί με σημαντικά οφέλη για την υγεία.
Μεταξύ αυτών:
Ανθοκυανίνες, που δίνουν το κόκκινο χρώμα στη φλούδα και σχετίζονται με την καρδιαγγειακή υγεία
Φλοριδζίνη, μια λιγότερο συνηθισμένη πολυφαινόλη που βοηθά στον έλεγχο της γλυκόζης στο αίμα
Πηκτίνη, διαλυτή φυτική ίνα που μειώνει τη «κακή» LDL χοληστερόλη και σταθεροποιεί τα επίπεδα σακχάρου
Αν και τα μήλα δεν περιέχουν μεγάλες ποσότητες βιταμίνης C, ούτε σίδηρο ή ασβέστιο, το σύνολο των βιοδραστικών τους συστατικών φαίνεται να έχει ισχυρή προστατευτική δράση.
Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες
Ανασκόπηση του 2017 έδειξε ότι η κατανάλωση μήλων συνδέεται με 18% μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2
Μελέτη του 2020 διαπίστωσε ότι η συστηματική κατανάλωση μήλων ή προϊόντων τους μπορεί να μειώσει τη χοληστερόλη
Έρευνες έχουν συνδέσει τα μήλα με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας, παχυσαρκίας και ορισμένων μορφών καρκίνου
Μάλιστα, στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι περίπου το 20% της συνολικής πρόσληψης φαινολικών ενώσεων προέρχεται από τα μήλα.
Κρατούν τελικά τον γιατρό μακριά;
Το ερώτημα αυτό προσπάθησε να απαντήσει μελέτη του 2015, η οποία ανέλυσε δεδομένα από σχεδόν 9.000 άτομα. Αν και οι καθημερινοί καταναλωτές μήλων φάνηκαν γενικά πιο υγιείς, δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική μείωση στις επισκέψεις σε γιατρό, όταν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως το μορφωτικό επίπεδο και το κάπνισμα.
Ωστόσο, οι ερευνητές παρατήρησαν κάτι ενδιαφέρον: όσοι έτρωγαν ένα μήλο την ημέρα είχαν μικρότερη ανάγκη για συνταγογραφούμενα φάρμακα. Έτσι, πρότειναν μια πιο ρεαλιστική εκδοχή της γνωστής φράσης: «Ένα μήλο την ημέρα κρατά τον φαρμακοποιό μακριά».
Τι γίνεται εαν φάμε περισσότερα από ένα μήλο;
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα οφέλη γίνονται πιο έντονα όταν καταναλώνονται δύο ή τρία μήλα την ημέρα.
Σε μικρές κλινικές δοκιμές, παρατηρήθηκε:
Μείωση της χοληστερόλης
Στατιστικά σημαντική απώλεια βάρους
Βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου
Πώς να καταναλώνουμε σωστά τα μήλα
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η φλούδα δεν πρέπει να αφαιρείται, καθώς εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος των πολυφαινολών. Επίσης, οι παλαιότερες ποικιλίες μήλων φαίνεται να έχουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά σε σχέση με τις σύγχρονες, που έχουν επιλεγεί κυρίως με βάση το μέγεθος και τη γεύση.
Το συμπέρασμα
Τα μήλα δεν είναι «θαυματουργά», ούτε από μόνα τους αρκούν για να εξασφαλίσουν καλή υγεία. Ωστόσο, αποτελούν ένα εξαιρετικό παράδειγμα υγιεινής φυτικής τροφής, που όταν εντάσσεται σε μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων.
Τελικά, ίσως το μήνυμα της παροιμίας δεν αφορά μόνο το μήλο, αλλά τη σταθερή επιλογή υγιεινών διατροφικών συνηθειών.
