Του Κώστα Παππά
Η απόφαση της Μαρίας Καρυστιανού να περάσει από τον χώρο της κοινωνικής παρέμβασης στην οργανωμένη πολιτική δράση συνιστά μια εξέλιξη με βαθιές επιπτώσεις για το σύνολο του πολιτικού συστήματος. Η μέχρι σήμερα παρουσία της ως συμβόλου κοινωνικής διεκδίκησης, με ισχυρό ηθικό αποτύπωμα και υπερκομματική απήχηση, μετατρέπεται πλέον σε καθαρή πολιτική διεκδίκηση εξουσίας. Και αυτή η μετάβαση αλλάζει άρδην τους όρους του παιχνιδιού.
Η κάθοδος της κ. Καρυστιανού δεν εκλαμβάνεται από τα κομματικά επιτελεία ως μια ακόμη «φωνή διαμαρτυρίας», αλλά ως μια εν δυνάμει πολιτική δύναμη που μπορεί να αναδιατάξει τις ισορροπίες, κυρίως στον χώρο της αντιπολίτευσης. Ταυτόχρονα, όμως, αφαιρεί από την ίδια το προστατευτικό πλαίσιο του υπερκομματικού προσώπου, καθώς πλέον εισέρχεται σε μια αρένα όπου η πολιτική σύγκρουση είναι αμείλικτη και καθημερινή.
Για την κυβέρνηση, η νέα πραγματικότητα δημιουργεί διαφορετικά δεδομένα. Μέχρι πρότινος, κάθε πολιτική αντιπαράθεση με μια εκπρόσωπο συγγενών θυμάτων συνοδευόταν από σοβαρό κοινωνικό και ηθικό κόστος. Πλέον, το Μέγαρο Μαξίμου αντιμετωπίζει έναν κανονικό πολιτικό αντίπαλο, γεγονός που επιτρέπει πιο επιθετική πολιτική διαχείριση. Η κυβερνητική στρατηγική αναμένεται να εστιάσει στη θεσμική σταθερότητα, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι η κοινωνική οργή και τα εθνικά ζητήματα δεν μπορούν να μετατρέπονται σε όχημα πολιτικής εκμετάλλευσης.
Ωστόσο, ο πραγματικός πονοκέφαλος εντοπίζεται στην αντιπολίτευση. ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και μικρότερα κόμματα βλέπουν μια νέα πολιτική κίνηση να διεκδικεί ακριβώς το ίδιο ακροατήριο: τους απογοητευμένους, θυμωμένους και αντισυστημικούς ψηφοφόρους. Η ρητορική της κ. Καρυστιανού απειλεί να αποδυναμώσει τη μέχρι σήμερα αντιπολιτευτική αφήγηση των παραδοσιακών κομμάτων, τα οποία κινδυνεύουν να εμφανιστούν ως μέρος του «παλιού πολιτικού συστήματος».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επίδραση της νέας αυτής πολιτικής παρουσίας στους σχεδιασμούς του Αλέξη Τσίπρα. Ο πρώην πρωθυπουργός, που επιδιώκει ρόλο στην ανασύνθεση της Κεντροαριστεράς, βλέπει πλέον ότι η κοινωνική βάση στην οποία στόχευε μπορεί να βρει πολιτική έκφραση έξω από τα υφιστάμενα κομματικά σχήματα. Η εξέλιξη αυτή δυσκολεύει τους μέχρι πρότινος σχεδιασμούς για ελεγχόμενες συνεργασίες και σταδιακή αναδιοργάνωση του προοδευτικού χώρου. Ακόμα κια αν κάποιος υποστηρίξει οτι η κυρία Καρυστιανού δεν “ψαρεύει” στην ίδια δεξαμενή ψηφοφόρων με τον Αλέξη Τσίπρα.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ανοιχτό: μπορεί η Μαρία Καρυστιανού να μετατρέψει την κοινωνική δυναμική σε σταθερή πολιτική επιρροή ή θα απορροφηθεί από τη φθορά και τις αντιφάσεις του κομματικού ανταγωνισμού; Η απάντηση θα δοθεί στην κάλπη, αλλά ήδη η παρουσία της έχει προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στο πολιτικό σύστημα.
