Του Κώστα Παππά
Η Βενεζουέλα εισήλθε σήμερα σε μια από τις πιο επικίνδυνες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της, καθώς ισχυρές εκρήξεις και εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης καταγράφηκαν στην πρωτεύουσα Καράκας, εν μέσω καταγγελιών για άμεση στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών. Κάτοικοι ανέφεραν χαμηλές πτήσεις αεροσκαφών και ελικοπτέρων, ενώ εικόνες από σκοτεινές συνοικίες και αυξημένη παρουσία δυνάμεων ασφαλείας έκαναν τον γύρο του κόσμου, επιβεβαιώνοντας τη ραγδαία κλιμάκωση της έντασης
Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας κατηγόρησε ανοιχτά την Ουάσιγκτον για πλήγματα σε στρατιωτικές αλλά και πολιτικές υποδομές, κάνοντας λόγο για «επίθεση κατά της εθνικής κυριαρχίας». Ο πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και απηύθυνε κάλεσμα για συσπείρωση, ενώ κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι στόχοι επλήγησαν τόσο στο Καράκας όσο και σε γειτονικές περιοχές. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ δεν έχουν εκδώσει πλήρη επίσημη ανακοίνωση για το εύρος των επιχειρήσεων, ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι πραγματοποιήθηκαν στρατιωτικά πλήγματα και ότι η επιχείρηση στόχευε την ηγεσία της χώρας, ισχυρισμοί που παραμένουν υπό επιβεβαίωση
Οι σημερινές εξελίξεις δεν προέκυψαν σε πολιτικό κενό. Εδώ και χρόνια, οι σχέσεις Καράκας–Ουάσιγκτον χαρακτηρίζονται από έντονη αντιπαράθεση, με επίκεντρο τις αμερικανικές κυρώσεις, τον αποκλεισμό του ενεργειακού τομέα της Βενεζουέλας και τις κατηγορίες περί υπονόμευσης της δημοκρατικής διαδικασίας. Η κυβέρνηση Μαδούρο αποδίδει την οικονομική κρίση και τις κοινωνικές πιέσεις σε έναν παρατεταμένο οικονομικό πόλεμο, ενώ οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η πίεση αποσκοπεί στην αποκατάσταση της δημοκρατίας και της θεσμικής νομιμότητας.
Η σημερινή στρατιωτική κλιμάκωση μεταφέρει την αντιπαράθεση σε ένα νέο, ιδιαίτερα επικίνδυνο επίπεδο. Η Βενεζουέλα, χώρα με τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, έχει αποτελέσει διαχρονικά πεδίο σύγκρουσης γεωπολιτικών συμφερόντων. Η παρουσία και η στήριξη που παρέχουν στο Καράκας δυνάμεις όπως η Ρωσία και η Κίνα εντείνουν τον διεθνή χαρακτήρα της κρίσης, ενώ χώρες της Λατινικής Αμερικής παρακολουθούν με ανησυχία τον κίνδυνο περιφερειακής αποσταθεροποίησης
Η διεθνής κοινότητα καλείται πλέον να διαχειριστεί μια κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες. Ο ΟΗΕ και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν απευθύνει εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση και άμεσο διάλογο, την ώρα που στο Καράκας ο φόβος και η αβεβαιότητα κυριαρχούν. Αν η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί την αρχή μιας ευρύτερης σύγκρουσης ή ένα σύντομο αλλά βίαιο επεισόδιο, παραμένει ανοιχτό. Το βέβαιο είναι ότι η Βενεζουέλα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας κρίσης που ξεπερνά τα εθνικά της σύνορα και απειλεί να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στην περιοχή
