Του Βασίλη Σπυρόπουλου
Εργασία και κατανάλωση στην Ελλάδα βάλλονται από υπέρμετρη φορολόγηση εδώ και πολλά χρόνια. Αυτό καταδεικνύεται από πρόσφατη έρευνα που πραγματοποίησε το ΚΕΦΙΜ, με τίτλο: «Η πραγματική φορολόγηση στην κατανάλωση και την εργασία», με βάση στοιχεία της Eurostat.
Στην φορολόγηση της εργασίας ανάμεσα στις χώρες-μέλη της ΕΕ, η Ελλάδα έρχεται δεύτερη μετά την Ιταλία, με πραγματικό συντελεστή 40,5%. Η συγκεκριμένη τακτική των ελληνικών αρχών ξεκίνησε από τα χρόνια της οικονομικής κρίσης και συνεχίζεται και στις μέρες μας, με συνέπεια να ξεπερνάμε ως χώρα τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά 3,5%.
Ο τομέας, όμως, στον οποίο η Ελλάδα πραγματικά πρωτοπορεί αρνητικά είναι η φορολόγηση της κατανάλωσης. Αν και καταλαμβάνουμε μόλις την 14η θέση στην ΕΕ, ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής διαμορφώθηκε το 2023 στο 17,8%, δηλαδή 2,4 μονάδες πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Όπως τονίζει η έρευνα του ΚΕΦΙΜ, στη χώρα μας έχει πλέον παγιωθεί ένα μοντέλο υψηλότερης επιβάρυνσης για τους καταναλωτές, στοιβάζοντας στο παρελθόν τις εποχές χαμηλής φορολόγησης των αγαθών.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, πέφτει στο κενό το αφήγημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη για μειώσεις φόρων και εισφορών, που συμβάλουν στην βελτίωση της ελληνικής οικονομίας και στην αύξηση του εισοδήματος των Ελλήνων. Παρά τις ονομαστικές μειώσεις σε συντελεστές και ασφαλιστικές εισφορές, η συνολική πραγματική επιβάρυνση της εργασίας παραμένει υψηλή.
Για αυτή την εξέλιξη ευθύνονται ο πληθωρισμός, η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας και το φαινόμενο της δημοσιονομικής ολίσθησης (fiscal drag). Όταν τα εισοδήματα αυξάνονται ονομαστικά για να «πιάσουν» το κόστος ζωής, αλλά η κλίμακα δεν προσαρμόζεται, πολλοί φορολογούμενοι σπρώχνονται σε υψηλότερα κλιμάκια, χωρίς πραγματική αύξηση αγοραστικής δύναμης. Το αποτέλεσμα είναι ότι η ελάφρυνση που φαίνεται στα χαρτιά μπορεί να εξουδετερώνεται στην πράξη από τη φορολογική «έλξη» προς τα πάνω.
Για ακόμη μια φορά, λοιπόν, δεν είναι δυνατόν να επιβεβαιωθεί στην πράξη η βελτίωση του οικονομικού κλίματος στη χώρα μας. Και πως να αλλάξει κάτι, όταν το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης Μητσοτάκη εξακολουθεί να στηρίζει μεγάλο κομμάτι των κρατικών εσόδων στην φορολόγηση της εργασίας, την στιγμή που το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων παραμένουν στα τάρταρα;
