Του Σπύρου Τρίψα
Το αμερικανικό υπουργείο οικονομικών ανακοίνωσε χθες κυρώσεις εις βάρος εταιρειών, διαχειριστών και πλοίων στο πλαίσιο των προσπαθειών να στοχεύσουν τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου. Μέσα από μια δαιδαλώδη διαδικασία το υπουργείο οικονομικών των ΗΠΑ αναδεικνύει με ποιους σκοτεινούς τρόπους το Ιράν επιτυγχάνει να εξάγει πετρέλαιο σε διάφορες χώρες.
Η Ουάσιγκτον φαίνεται λοιπόν να εντείνει τις πιέσεις προς το Ιράν με βασικό εργαλείο την αύξηση της πίεσης σε έναν πολυδαίδαλο μηχανισμό που εξήγαγε το Ιρανικό πετρέλαιο και φέρνει πολύτιμα έσοδα στην Τεχεράνη. Πιο συγκεκριμένα το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ σε ανακοίνωσή του με ημερομηνία την 20η Νοεμβρίου του 2025 περιγράφει όλο αυτόν τον μηχανισμό που στήθηκε από την Τεχεράνη με εταιρείες βιτρίνες και έναν σκιώδη στόλο που μεταφέρει παρά τις αμερικανικές κυρώσεις εκατομμύρια τόνους πετρελαίου σε διάφορες περιοχές του πλανήτη παρέχοντας το απαραίτητο οικονομικό οξυγόνο στην κυβέρνηση της Τεχεράνης.
Μέσα στις εταιρείες που κατονομάζονται από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ σε αυτή την ανακοίνωση είναι η ελληνική ναυτιλιακή, Altomare, οι ιδιοκτήτες της οποίας έχουν εκτεταμένες επιχειρηματικές δραστηριότητες στη χώρα μας, μεταξύ των οποίων και στον χώρο των Media. Παράλληλα, στο στόχαστρο βρέθηκαν και τέσσερις εταιρείες παναμαϊκής έδρας μεν, ελληνικών συμφερόντων δε.
Μάλιστα, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων των ΗΠΑ (OFAC) επισημαίνει ότι «από τις αρχές Ιανουαρίου έως τις αρχές Φεβρουαρίου 2025, το δεξαμενόπλοιο KALLISTA (IMO 9411965) με σημαία Παναμά, το οποίο ανήκει και διαχειρίζεται η ελληνική Altomare S.A., μετέφερε σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού πετρελαίου σε πολλαπλές αποστολές, για λογαριασμό της Sepehr Energy Jahan». Σχετικά με την τελευταία, σημειώνει επιπλέον ότι «αποτελεί εταιρεία – βιτρίνα που λειτουργεί ως μεταφορέας ιρανικών στρατιωτικών φορτίων πετρελαίου»
Σε ό,τι αφορά τις τέσσερις εταιρείες παναμαϊκής έδρας και ελληνικών συμφερόντων, (πρόκειται για τις Thasos Maritime and Trading S.A., Serifos Maritime and Trading S.A., Tilos Maritime and Trading S.A., και Corfu Maritime and Trading S.A.), σύμφωνα με το OFAC «ελέγχουν ή διαχειρίζονται πλοία του “σκιώδους” στόλου» (όπως τα TUSITALA, NEXO, KAISA I και GAS ATHENA) και φέρονται να «έχουν μεταφέρει εκατομμύρια βαρέλια υγροποιημένου πετρελαίου (LPG) και άλλων πετρελαϊκών προϊόντων, από το Ιράν, κυρίως σε πελάτες στη Νότια Ασία, συμπεριλαμβανομένου του Πακιστάν και του Μπαγκλαντές», μέσω ship-to-ship μεταφορτώσεων, «πρακτική που χρησιμοποιείται συχνά για την απόκρυψη της προέλευσης του φορτίου», εξηγεί στην ίδια ανακοίνωση το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων των ΗΠΑ.
Οι σκοποί της αμερικανικής ανακοίνωσης και η περιγραφή της δράσης του λαθρεμπορίου
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην ανακοίνωση «Μετά την ήττα του στον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ, ο στρατός του Ιράν βασίζεται ολοένα και περισσότερο στην πώληση ιρανικού αργού πετρελαίου για να συμπληρώσει τον ετήσιο προϋπολογισμό του και να χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση των εξαντλημένων δυνάμεών του».
«Η σημερινή ενέργεια συνεχίζει την εκστρατεία του Υπουργείου Οικονομικών να διακόψει τη χρηματοδότηση για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων από το ιρανικό καθεστώς και την υποστήριξη τρομοκρατικών οργανώσεων», δήλωσε ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ. «Η διακοπή των εσόδων του ιρανικού καθεστώτος είναι κρίσιμη για να βοηθήσει στον περιορισμό των πυρηνικών του φιλοδοξιών».
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιβάλει κυρώσεις σε πάνω από 170 πλοία που είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου, αυξάνοντας το κόστος για τους ιρανούς εξαγωγείς πετρελαίου και μειώνοντας τα έσοδα που λαμβάνει το Ιράν για κάθε βαρέλι πετρελαίου που πωλείται.
Ο ιρανικός στρατός, μέσω του ορισμένου τμήματος πωλήσεων πετρελαίου του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, της Sepehr Energy Jahan Nama Pars Company (Sepehr Energy Jahan), χρησιμοποιεί μια σειρά από εταιρείες-βιτρίνα και σκάφη σκιώδους στόλου για να συγκαλύψει τις παράνομες δραστηριότητές του και να πουλήσει ιρανικό πετρέλαιο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως, συμπληρώνοντας τον προϋπολογισμό του και παρέχοντας μια ζωτική πηγή ξένου συναλλάγματος.
Οι εξαγωγές πετρελαίου της Sepehr Energy Jahan εξαρτώνται από την πρόσβαση σε σκάφη σκιώδους στόλου που είναι πρόθυμα να μεταφέρουν το πετρέλαιο του στρατού. Στα τέλη του 2024 και στις αρχές του 2025, η Sepehr Energy Jahan χρησιμοποίησε την εταιρεία ναύλωσης πλοίων Luan Bird Shipping Service L.L.C (Luan Bird) με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) για την αποστολή ιρανικού πετρελαίου.
Η Mars Investment L.L.C, με έδρα τα ΗΑΕ, μια εταιρεία-βιτρίνα της Sepehr Energy Jahan, χρηματοδότησε συμφωνίες ναύλωσης αξίας εκατομμυρίων δολαρίων με ιδιοκτήτες πλοίων σκιώδους στόλου. Την άνοιξη του 2024, η Sepehr Energy Jahan χρησιμοποίησε την Mars Investment L.L.C για να πληρώσει την ναυτιλιακή εταιρεία Oceanlink Maritime DMCC, η οποία έχει επιβληθεί από τις ΗΠΑ, για να ναυλώσει τα πλοία BOREAS και HECATE (IMO 9233753). Ομοίως, στις αρχές του 2024, η Mars Investment L.L.C και η Oceanlink Maritime DMCC συνεργάστηκαν για την παράδοση σχεδόν δύο εκατομμυρίων βαρελιών ιρανικού πετρελαίου στην εταιρεία-προπύργιο της Sepehr Energy Jahan, Milen Trading Co., Limited.
Εταιρείες προβολής που διασφαλίζουν τις πωλήσεις Ιρανικού Στρατιωτικού Πετρελαίου
Στην ανακοίνωση αναφέρεται επίσης ότι «η Sepehr Energy Jahan ελέγχει ένα τεράστιο δίκτυο εταιρειών-βιτρίνα, εξακολουθεί να βασίζεται σε εξωτερικούς παρόχους για βασικές υπηρεσίες. Η Alsafeenah Althahabya Ship and Boats Spare Parts and Components Trading L.L.C (Alsafeenah), με έδρα τα ΗΑΕ, γνωστή και ως Golden Argo Marine Services Co., παρέχει υπηρεσίες μεταφοράς από πλοίο σε πλοίο στον Περσικό Κόλπο, μια νόμιμη εμπορική πρακτική που χρησιμοποιείται καταχρηστικά από τον σκιώδη στόλο για να συσκοτίσει την προέλευση και τις κινήσεις των φορτίων πετρελαίου κατά παράβαση των κυρώσεων».
Για να πουλήσει ο ιρανικός στρατός το πετρέλαιό του, η Sepehr Energy Jahan πρέπει πρώτα να βρει αγοραστές που είναι πρόθυμοι να ρισκάρουν κυρώσεις. Το Ιράν το κάνει αυτό προσφέροντας σημαντικές εκπτώσεις στην τιμή του πετρελαίου του, και οι αγοραστές συχνά χρησιμοποιούν εταιρείες-βιτρίνα και δικούς τους μεσάζοντες για να αποκρύψουν την ταυτότητα του τελικού χρήστη.
Ο σκιώδης στόλος του Ιράν αποτελεί την κρίσιμη γραμμή ζωής που συνδέει τους ιρανικούς τερματικούς σταθμούς προϊόντων πετρελαίου και τους τελικούς χρήστες στην Ανατολική και Νότια Ασία, παρέχοντας στο καθεστώς τη δυνατότητα να φέρει το πετρέλαιο και άλλα προϊόντα πετρελαίου στην αγορά.
Οι επιπτώσεις των κυρώσεων
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ για τις κυρώσεις που προβλέπονται: «Ως αποτέλεσμα της σημερινής ενέργειας, όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τα συμφέροντα σε περιουσιακά στοιχεία των ορισθέντων ή δεσμευμένων προσώπων που περιγράφονται παραπάνω, τα οποία βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες ή βρίσκονται στην κατοχή ή τον έλεγχο προσώπων των ΗΠΑ, δεσμεύονται και πρέπει να αναφέρονται στην OFAC. Επιπλέον, δεσμεύονται επίσης οποιεσδήποτε οντότητες που ανήκουν, άμεσα ή έμμεσα, ατομικά ή συνολικά, κατά 50% ή περισσότερο, σε ένα ή περισσότερα δεσμευμένα πρόσωπα. Εκτός εάν υπάρχει εξουσιοδότηση από γενική ή ειδική άδεια που εκδίδεται από την OFAC».
Λίγες ώρες μετά τη γνωστοποίηση των κυρώσεων, η εταιρεία Altomare προέβη σε σχετική ανακοίνωση, τονίζοντας ότι δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τα γεγονότα που αναφέρονται στην ανακοίνωση των ΗΠΑ και τηρεί απαρέγκλιτα όλους τους διεθνείς κανονισμούς ενώ όπως αναφέρει προχωρά άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες για την διαγραφή της από τη λίστα του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ.
Ολόκληρη η ανακοίνωση:
«Η Εταιρεία μας ενημερώθηκε σήμερα το πρωί ότι συμπεριελήφθη σε κατάλογο κυρώσεων της αμερικανικής υπηρεσίας OFAC. Η Εταιρεία εκφράζει την πλήρη έκπληξη και απογοήτευσή της για τη συγκεκριμένη αναφορά, καθώς το διαχειριζόμενο πλοίο κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα με βάση την ανακοίνωση των αρχών, όντας ναυλωμένο από φερέγγυους και αξιόπιστους ναυλωτές βρισκόταν στο λιμάνι της Μπάσρα στο Ιράκ σε διαδικασία φόρτωσης με τελικό προορισμό το λιμάνι εκφόρτωσης στο Παραντίπ, στην Ινδία.
Η Εταιρεία μας δηλώνει κατηγορηματικά ότι δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τα γεγονότα που αναφέρονται και ουδέποτε πραγματοποίησε οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να συνδέεται με τις κατηγορίες ή να εγείρει ζητήματα συμμόρφωσης με τις αμερικανικές κυρώσεις (sanctions). Καθ’ όλο το διάστημα της λειτουργίας μας, τηρούμε απαρέγκλιτα όλους τους διεθνείς κανονισμούς, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων των ΗΠΑ, της Ε.Ε. και των διεθνών οργανισμών.
Η Εταιρεία μας μέσω των συμβούλων της έχει προχωρήσει άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες για τη διόρθωση της καταχώρησης στη λίστα των κυρώσεων, την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και την αποκατάσταση της φήμης της εταιρείας δηλώνοντας παράλληλα ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με διαφάνεια με όλες τις αρμόδιες αρχές».
