Μια επικίνδυνη νέα φάση στην κλιμακούμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή σηματοδοτεί η πρόσφατη εκτόξευση ιρανικού βαλλιστικού πυραύλου κατά της Τουρκίας, σύμφωνα με την γερμανική Die Welt. Για πρώτη φορά από την έναρξη των εχθροπραξιών, η Τεχεράνη στρέφει τα πυρά της εναντίον μέλους του ΝΑΤΟ, θέτοντας σε συναγερμό τη Συμμαχία και προκαλώντας τριγμούς στην εύθραυστη ισορροπία της Άγκυρας.
Το χρονικό της επίθεσης και το «μυστήριο» της εκτόξευσης
Την περασμένη Τετάρτη, το σύστημα αεράμυνας του ΝΑΤΟ αναχαίτισε επιτυχώς ιρανικό πύραυλο στα τουρκικά σύνορα, με συντρίμμια να καταλήγουν σε ακατοίκητη περιοχή της επαρχίας Χατάι. Παρόλο που δεν υπήρξαν τραυματισμοί, η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Allison Hart, καταδίκασε το γεγονός, κάνοντας λόγο για μια πιθανώς εσκεμμένη ενέργεια.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal, στόχος του πλήγματος φέρεται να ήταν η στρατηγική βάση του Ιντσιρλίκ, η οποία φιλοξενεί αμερικανικά στρατεύματα και τμήμα του πυρηνικού οπλοστασίου της Συμμαχίας. Την ίδια στιγμή, το Middle East Eye εγείρει ερωτήματα για την αλυσίδα διοίκησης στην Τεχεράνη, υποστηρίζοντας πως η εκτόξευση μπορεί να προήλθε από αυτόνομες στρατιωτικές μονάδες, ένα μοντέλο «αποκεντρωμένης διοίκησης» που υιοθέτησε το Ιράν για να προστατεύσει την ηγεσία του από στοχευμένες επιθέσεις.
Η διπλωματική σκακιέρα του Ερντογάν
Ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, απάντησε με αυστηρό τελεσίγραφο, διαμηνύοντας πως η Τουρκία δεν θα ανεχθεί επανάληψη του περιστατικού. Η πρόκληση για την Άγκυρα είναι διπλή:
Η ουδετερότητα: Η Τουρκία επιχειρούσε μέχρι πρότινος να διατηρήσει ρόλο μεσολαβητή, αποφεύγοντας την άμεση εμπλοκή στον πόλεμο κατά του Ιράν.
Το Άρθρο 4: Αν και το ΝΑΤΟ δεν έχει προχωρήσει σε στρατιωτικά αντίποινα, η Άγκυρα έχει το δικαίωμα να ζητήσει επίσημες διαβουλεύσεις, μια κίνηση με υψηλό συμβολικό βάρος.
«Η Τουρκία είναι αποφασισμένη και ικανή να διασφαλίσει την εθνική της ασφάλεια», τόνισε ο Τούρκος Πρόεδρος στο διάγγελμά του.
Ο κουρδικός παράγοντας: Μια «πυριτιδαποθήκη» στα σύνορα
Πέρα από την πυραυλική απειλή, η Άγκυρα παρακολουθεί με έκδηλη ανησυχία τις εξελίξεις στο δυτικό Ιράν. Αναφορές του Al-Monitor και άλλων διεθνών Μέσων κάνουν λόγο για επικείμενη εισβολή μιας συμμαχίας ιρανο-κουρδικών ομάδων από το ιρακινό Κουρδιστάν προς το Ιράν, με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης.
Το σενάριο αυτό ξυπνά «εφιάλτες» της συριακής κρίσης για την Τουρκία:
Η απειλή του PJAK: Στη συμμαχία συμμετέχει η πολιτοφυλακή PJAK, «αδελφή» οργάνωση του PKK, το οποίο η Τουρκία κατατάσσει στις τρομοκρατικές οργανώσεις.
Ρήξη με τις ΗΠΑ: Οι πληροφορίες που θέλουν αμερικανικούς κύκλους να στηρίζουν αυτές τις κουρδικές ομάδες απειλούν να τινάξουν στον αέρα τις σχέσεις Ουάσινγκτον – Άγκυρας.
Κίνδυνος για την ειρηνευτική διαδικασία: Σύμφωνα με την Die Welt, παρά την ιστορική πρόοδο του 2025 (διάλυση του PKK, συμβολικό κάψιμο όπλων), η αναζωπύρωση της ένοπλης δράσης πέρα από τα σύνορα ενδέχεται να ακυρώσει τον αφοπλισμό στην πράξη.
Η απειλή μιας νέας δεκαετίας αστάθειας
Αναλυτές, όπως ο Özgür Ünlühisarcıklı του German Marshall Fund, προειδοποιούν ότι η Τουρκία δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία ενός de facto κουρδικού κρατικού σχηματισμού υπό την προστασία της ισραηλινής ή αμερικανικής αεροπορίας. Για την Άγκυρα, η μετατροπή των συνόρων της σε πεδίο δράσης κουρδικών πολιτοφυλακών δεν αποτελεί απλώς περιφερειακό ζήτημα, αλλά υπαρξιακή απειλή που θα μπορούσε να βυθίσει την περιοχή σε ακόμα μία δεκαετία χάους.
