Του Αντώνη Μακατούνη
Συγκεντρώνει τα βλέμματα μικρών και μεγάλων με την παρουσία της στη σκηνή. Ερμηνεύει ένα ρόλο- σύμβολο θάρρους αλλά και ψυχικής ευαισθησίας και ανθρωπιάς. Όπως αναφέρει εκείνη χαρακτηριστικά (σ.σ. για το ρόλο), «Είναι μια ζωντανή προσευχή για την ανθρωπιά και την τρυφερότητα. Είναι φως και πληγή μαζί. Είναι γέφυρα και καθρέφτης».
Ο λόγος για την ταλαντούχα ηθοποιό Χρυσάνθη Παπαλεβέντη που μίλησε στα epikaira.gr για το ρόλο της ως Εσμεράλδα στη θεατρική υπερπαραγωγή «Η Παναγία των Παρισίων» που παρουσιάζεται στο «Θέατρον» του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος».
Η αξιόλογη ηθοποιός έκανε εκ παραλλήλου μία «ψυχική ενδοσκόπηση» θίγοντας μία από τις παθογένειες της σύγχρονης κοινωνίας που είναι ο εγωκεντρισμός και η εγωπάθεια, «Όταν παύουμε να έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλον, παύουμε και να ακούμε πραγματικά. Να συμπονούμε. Να συνδεόμαστε. Και τότε οι σχέσεις γίνονται επιφανειακές, εύθραυστες, αναλώσιμες. Πιστεύω ότι μας μαθαίνουν να διεκδικούμε, να πετυχαίνουμε, να ξεχωρίζουμε όχι όμως να φροντίζουμε, να συνδεόμαστε και να μένουμε….δεν μας έμαθαν να αγαπάμε ώριμα», αναφέρει -μεταξύ άλλων- δίνοντας τροφή για σκέψη και κοινωνικό προβληματισμό.
Εν κατακλείδι αναφέρθηκε στην πίστη και στη θέση της στη ζωή της, «Η πίστη σε κρατά γειωμένο. Δεν σου δίνει όλες τις απαντήσεις — και αυτό ίσως είναι το πιο πολύτιμο δώρο της. Γιατί σου δίνει την ελευθερία να ψάξεις αυτές τις απαντήσεις μόνος σου και να τις ανακαλύψεις μέσα σου».
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη:
Πρωταγωνιστείτε (στο ρόλο της Εσμεράλδας) στη θεατρική υπερπαραγωγή -σημείο αναφοράς της φετινής σεζόν- «Η Παναγία των Παρισίων» που «ζωντανεύει» στο «Θέατρον» του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος». Πείτε μου τα συναισθήματά σας για την εν λόγω θεατρική σας παρουσία και συνεργασία.
Η συμμετοχή μου σε αυτή την παραγωγή, και ειδικά στον ρόλο της Εσμεράλδας, είναι ένα μαγικό ταξίδι για μένα, που με προκαλεί καθημερινά, όχι μόνο ως ηθοποιό, αλλά και ως άνθρωπο.
Νιώθω βαθιά ευγνωμοσύνη που αποτελώ μέρος ενός έργου καρδιάς και που μου δίνεται η ευκαιρία να ερμηνεύσω έναν χαρακτήρα γεμάτο ένταση, ευαισθησία και δύναμη.
Θα ευχαριστώ πάντα τη σκηνοθέτιδά μου, Κωνσταντίνα Νικολαΐδη, που μου δείχνει τον δρόμο για να φωτίσω αυτή την ηρωίδα και με ωθεί διαρκώς να γίνομαι καλύτερη.
Και φυσικά όλους τους υπέροχους συνεργάτες που γνώρισα μέσα από εκείνη, και με τους οποίους μοιραζόμαστε αυτό το κοινό όραμα.
Είναι ένα υπέροχο ταξίδι, που ζωντανεύει κάθε φορά στον Ελληνικό Κόσμο και γεμίζει την καρδιά μου συγκίνηση και ευγνωμοσύνη.
Σε παλαιότερη συνέντευξή σας είχατε τονίσει ότι “η Εσμεράλδα είναι ένα σύμβολο θάρρους και αντίστασης. Διεκδικεί την ελευθερία της, αντιστέκεται στη μάζα και με τη δύναμη της φωνής της αλλάζει συνειδήσεις’’. Το ερώτημα είναι, μπορεί ο συγκεκριμένος ρόλος να αποτελέσει έμπνευση- να είναι ένας “φωτεινός οδοδείκτης”- στα νέα παιδιά; Να είναι ένα μελλοντικό ”αντίδοτο” σε «ισοπεδωτικές» καταστάσεις που ενδέχεται να βιώσουν;
Η Εσμεράλδα μου είναι μια ζωντανή προσευχή για την ανθρωπιά και την τρυφερότητα.
Είναι φως και πληγή μαζί. Είναι γέφυρα και καθρέφτης. Δεν είναι αλάνθαστη — είναι όμως αυθεντική. Ζει σε έναν κόσμο που την απορρίπτει, την παρεξηγεί, την φοβάται· κι όμως δεν σιωπά. Βρίσκει το θάρρος της και αντιστέκεται. Δεν αλλοιώνεται για να χωρέσει στη μάζα. Δεν μικραίνει για να γίνει αποδεκτή.
Σε μια εποχή όπου οι νέοι άνθρωποι συχνά καλούνται να προσαρμοστούν, να απαρνηθούν την αλήθεια τους για να “χωρέσουν”, η Εσμεράλδα μάς υπενθυμίζει πως η διαφορετικότητα δεν είναι αδυναμία αλλά δύναμη. Πως η ευαισθησία δεν είναι μειονέκτημα, αλλά δύναμη ψυχής.
Δεν ξέρω αν ένας ρόλος μπορεί να γίνει αντίδοτο. Ξέρω όμως πως το θέατρο μπορεί να φυτέψει έναν σπόρο. Να δείξει έναν δρόμο. Να γεννήσει μια σκέψη. Και αυτή η σκέψη μπορεί να σε φέρει ένα βήμα πιο κοντά — και πιο πιστό — στον εαυτό σου.
Ποιό στοιχείο του χαρακτήρα της Εσμεράλδας σας έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση και για ποιό λόγο;
Η Εσμεράλδα, όσες δυσκολίες κι αν συναντήσει, δεν αφήνει την αδικία, τον φόβο και την απόρριψη να της στερήσουν την αλήθεια της.
Υψώνει άμυνες και παραμένει πιστή στο κέντρο της. Οι πληγές της δεν τη μεταμορφώνουν σε κάτι που δεν είναι. Δεν τη σκληραίνουν. Δεν την αλλοιώνουν. Παραμένει ανοιχτή στους ανθρώπους — και αυτό είναι η μεγαλύτερη της δύναμη.
Δεν προδίδει την καρδιά της, ακόμα κι όταν όλα γύρω της τη δοκιμάζουν. Επιλέγει να μείνει αληθινή, ευάλωτη και γενναία.
Σε αυτό ταυτίζομαι βαθιά μαζί της. Και αυτό προσπαθώ κι εγώ ,να μη γίνομαι αυτό που με πληγώνει.
Υπάρχει κάποιο σχόλιο ή σχόλια από το κοινό για την παράσταση που σας έμειναν χαραγμένα στη μνήμη;
Ο κόσμος έρχεται με αγάπη και συγκίνηση να μας μιλήσει μετά την παράσταση. Και αυτό από μόνο του είναι ένα μεγάλο δώρο.
Τα παιδιά αγκαλιάζουν αυτό που κάνουμε με έναν τρόπο αυθεντικό και καθαρό.
Συχνά μου μιλούν για τον χορό της Εσμεράλδας, για τη ζωντάνια και την ενέργειά του, και χαίρομαι πολύ που τον ξεχωρίζουν.
Όμως οι στιγμές που έχουν χαραχτεί πραγματικά μέσα μου είναι άλλες. Είναι όταν με πλησιάζουν παιδιά και μου λένε ότι ξεχώρισαν τη σκηνή όπου η Εσμεράλδα δίνει νερό στον Κουασιμόδο. Γιατί εκεί, μέσα σε αυτή την απλή πράξη καλοσύνης, κρύβεται όλος ο πυρήνας του έργου. Πάνω από κάθε εντυπωσιακό χορό ή τραγούδι, η πιο σημαντική στιγμή είναι η στιγμή της αλήθειας.
Εκεί κρύβεται ο σπόρος που ανέφερα πριν. Ο σπόρος της αλλαγής.
Σε εκείνες τις λίγες λέξεις που λέει η Εσμεράλδα, μπορεί να γεννηθεί ένας ολόκληρος κόσμος μέσα στην ψυχή ενός παιδιού. Και καμία σκηνική υπερπαραγωγή, δεν μπορεί να αντικαταστήσει αυτή τη στιγμή.
Γιατί τελικά, αυτό που μένει δεν είναι το θέαμα. Είναι το βλέμμα. Είναι η πράξη. Είναι η καρδιά.
Θεατρικές παραστάσεις όπως «Η Παναγία των Παρισίων» που αναδεικνύει υψηλά ιδεώδη όπως π.χ. η δικαιοσύνη και η ελευθερία, μπορούν να αφυπνίσουν συνειδήσεις;
Η τέχνη λειτουργεί σαν ένας ήσυχος σπόρος. Μπαίνει μέσα σου χωρίς θόρυβο, χωρίς επιβολή. Σε κάνει να σκεφτείς, να νιώσεις, να αμφισβητήσεις. Και κάποια στιγμή, όταν έρθει η κατάλληλη ώρα, ανθίζει. Έτσι, δεν πιστεύω ότι μία παράσταση μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Μπορεί όμως να αφυπνίσει μία συνείδηση — και αυτή η μία συνείδηση να αφυπνίσει την άλλη. Και έτσι να δημιουργηθεί μια αλυσίδα ευθύνης και αλλαγής.
Αρκετοί υποστηρίζουν ότι πολλά δεινά (σ.σ. ειδικότερα στο θέμα των ανθρωπίνων σχέσεων) οφείλονται εξαιτίας της εγωκεντρικότητας και της εγωπάθειας του σύγχρονου ανθρώπου, μίας παθογένειας της σημερινής κοινωνίας μας. Πολλοί κατηγορούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως γενεσιουργό αιτία. Ενστερνίζεσθε κάτι τέτοιο; Αν ναι, πώς θα μπορούσε να αλλάξει;
Πράγματι, ζούμε σε μια εποχή που συχνά μας ωθεί να κοιτάμε περισσότερο τον εαυτό μας και λιγότερο τον διπλανό μας. Πιστεύω πως ένας πολύ σημαντικός λόγος είναι ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει μάθει να καταναλώνει εύκολα και γρήγορα — συναισθήματα, εικόνες, σχέσεις, εμπειρίες. Έτσι προσπαθεί να καλύψει πρόχειρα τα κενά του και να ικανοποιήσει την ανάγκη της αυτοσυντήρησής του. Αυτό του δημιουργεί μια ψευδαίσθηση παντοδυναμίας. Την αίσθηση ότι δεν χρειάζεται κανέναν. Ότι μπορεί να τα έχει όλα μόνος του. Και κάπως έτσι χάνεται η συνολικότητα. Χάνεται η έννοια του «μαζί».
Όταν παύουμε να έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλον, παύουμε και να ακούμε πραγματικά. Να συμπονούμε. Να συνδεόμαστε. Και τότε οι σχέσεις γίνονται επιφανειακές, εύθραυστες, αναλώσιμες. Πιστεύω ότι μας μαθαίνουν να διεκδικούμε, να πετυχαίνουμε, να ξεχωρίζουμε όχι όμως να φροντίζουμε, να συνδεόμαστε και να μένουμε….δεν μας έμαθαν να αγαπάμε ώριμα. Για αυτό η πράξη καλοσύνης που κάνει η Εσμεράλδα πάνω στην σκηνή δεν είναι κάτι ρομαντικό, είναι κάτι πολιτικό είναι πράξη αντίστασης.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σίγουρα έχουν συντελέσει στον εγωκεντρισμό της εποχής.
Έχουμε ξεχάσει να βαριόμαστε, να μένουμε σιωπηλοί, να ακούμε. Γεμίζουμε κάθε κενό με θόρυβο, οθόνες, εικόνες. Και χωρίς σιωπή δεν υπάρχει βάθος. Χωρίς βάθος δεν υπάρχει αληθινή σχέση. Πιστεύω πως η αλλαγή μπορεί να έρθει μόνο μέσα από μια επιστροφή στην ουσία: στην αλήθεια, στην παρουσία, στην ενσυναίσθηση. Στο να θυμηθούμε ότι δεν είμαστε αυτάρκεις μονάδες, αλλά κομμάτια ενός συνόλου. Ότι η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στο «τα καταφέρνω μόνος μου», αλλά στο «στέκομαι δίπλα σου».
«Η Πίστη σου δίνει την ελευθερία να ψάξεις τις απαντήσεις»
Η πίστη τι ρόλο παίζει στη ζωή σας; Είναι ένα «στήριγμα» για εσάς;
Η πίστη είναι μια εσωτερική σχέση. Μια σχέση που περνά από πολλά στάδια.
Υπάρχουν στιγμές που δοκιμάζεται, που κλονίζεται, που μοιάζει να σιωπά. Κι όμως, πάντα παραμένει εκεί. Η πίστη σε κρατά γειωμένο. Δεν σου δίνει όλες τις απαντήσεις — και αυτό ίσως είναι το πιο πολύτιμο δώρο της. Γιατί σου δίνει την ελευθερία να ψάξεις αυτές τις απαντήσεις μόνος σου και να τις ανακαλύψεις μέσα σου. Αυτή η εσωτερική πίστη είναι που κρατά την Εσμεράλδα μου σταθερή και αυτό μου υπενθυμίζει οτι υπηρετώ κάτι μεγαλύτερο απο εμένα … την αλήθεια και την αγάπη της για τον άνθρωπο. Αυτή είναι η πίστη μου, εντός και εκτός σκηνής.
Πείτε μου κάποια από τα άμεσα σχέδιά σας.
Αυτή την περίοδο, το βασικό μου μέλημα είναι να συνεχίσω να υπηρετώ με συνέπεια την παράσταση «Η Παναγία των Παρισίων».
Αυτό το ταξίδι δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί και με εξελίσσει καθημερινά.
Δεν βιάζομαι. Βρίσκομαι εκεί που πρέπει να βρίσκομαι. Εμπιστεύομαι την διαδικασία και τους ανθρώπους που συναντώ.
Ονειρεύομαι και στοχεύω σε συνεργασίες και έργα που έχουν αλήθεια, βάθος και λόγο ύπαρξης. Πάνω απ’ όλα, όμως, στόχος μου είναι να συνεχίσω να εξελίσσομαι ως άνθρωπος και ως καλλιτέχνης. Να μαθαίνω, να τολμώ, να παραμένω ανοιχτή στη ζωή και στις προκλήσεις της. Ονειρεύομαι να συναντήσω ωραίους ανθρώπους που θα με εμπνεύσουν και κοντά τους θα εξελιχθώ.
