Του Κώστα Παππά
Η πρόσφατη συνέντευξη της Μαρίας Καρυστιανού λειτούργησε ως καταλύτης για έναν δημόσιο διάλογο που σιγοβράζει εδώ και χρόνια. Με λόγο άμεσο, φορτισμένο και βαθιά ανθρώπινο, ανέδειξε ξανά το κεντρικό πρόβλημα της εποχής: το ραγισμένο αίσθημα δικαιοσύνης στην ελληνική κοινωνία. Για πολλούς πολίτες, η Δικαιοσύνη δεν αποτελεί πλέον εγγύηση ισονομίας, αλλά πεδίο αμφισβήτησης, καχυποψίας και θυμού. Αυτή η συναισθηματική φόρτιση εξηγεί και την απήχηση που βρίσκουν τέτοιες παρεμβάσεις. Ωστόσο, άλλο η κοινωνική αφύπνιση και άλλο η πολιτική συγκρότηση.
Η μετάβαση από την καταγγελία στην πολιτική πράξη είναι εξαιρετικά απαιτητική. Δεν αρκεί η αποκατάσταση –ή η υπόσχεση αποκατάστασης– του αισθήματος δικαιοσύνης για να δημιουργηθεί ένα κόμμα ικανό να διεκδικήσει με αξιώσεις την ψήφο των πολιτών. Η πολιτική δεν είναι μονοθεματική, ούτε μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στη δικαιολογημένη οργή της κοινωνίας. Οι πολίτες ζητούν συνολικό σχέδιο διακυβέρνησης, με σαφείς, κοστολογημένες και εφαρμόσιμες προτάσεις.
Η οικονομία είναι το πρώτο και πιο πιεστικό πεδίο. Πώς θα αντιμετωπιστεί η ακρίβεια; Πώς θα ενισχυθούν οι μισθοί και η αγοραστική δύναμη; Ποια είναι η θέση απέναντι στη φορολογία, τις επενδύσεις και το κοινωνικό κράτος; Αντίστοιχα, στην εξωτερική πολιτική απαιτείται σοβαρότητα και γνώση. Οι γεωπολιτικές προκλήσεις δεν επιτρέπουν εύκολα συνθήματα, αλλά καθαρές θέσεις και στρατηγική. Η παιδεία και η υγεία, δύο τομείς που αγγίζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, χρειάζονται μεταρρυθμιστικές προτάσεις με βάθος και διάρκεια, όχι απλώς διαπιστώσεις αποτυχίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα των προσώπων που θα στελεχώσουν ένα ενδεχόμενο νέο πολιτικό εγχείρημα. Οι πολίτες έχουν κουραστεί από προσωποκεντρικά σχήματα και κόμματα «ενός προσώπου». Για να υπάρξει αξιοπιστία, πρέπει να πειστούν ότι τα στελέχη δεν θα λειτουργούν ως απλά παρακολούθημα της Προέδρου, αλλά ως αυτόνομες, συγκροτημένες προσωπικότητες. Άνθρωποι που προέρχονται από την κοινωνία, έχουν εργαστεί στον ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα, γνωρίζουν τι σημαίνει ευθύνη, αποτυχία και προσπάθεια, και μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση πολιτικής.
Η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής πρότασης είναι εξ ορισμού σύνθετη διαδικασία. Απαιτεί σύνθεση απόψεων, θεσμική σοβαρότητα και αντοχή στον χρόνο, αυτό είναι κάτι που και η κυρία Καρυστιανού, αλλά και οποιοσδήποτε άλλος Έλληνας πολίτης θέλει να διεκδικήσει την ψήφο των συμπατριωτών του πρέπει να το γνωρίζει . Η μονομέρεια γύρω από το τραυματισμένο αίσθημα δικαιοσύνης, όσο πραγματική και αν είναι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανάγκη για ένα ευρύ, πειστικό και ρεαλιστικό όραμα. Αν αυτό το όραμα δεν υπάρξει, τότε ακόμη και η πιο ηχηρή φωνή διαμαρτυρίας κινδυνεύει να μείνει απλώς μια κραυγή, χωρίς πολιτικό αντίκρισμα.
