Εισαγωγή-Σχόλια: Τάσος Σακελλαρόπουλος-Πρόλογος: Αλέξης Παπαχελάς
Τον Νοέμβριο του 2024, με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τη διχοτόμηση της Κύπρου, η ΕΥΠ παρουσίασε 58 εκθέσεις που συνέταξαν τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1974 τα στελέχη της τότε ΚΥΠ. Είναι η πρώτη φορά που οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες αποχαρακτηρίζουν αρχειακό υλικό και τα θέτουν στη διάθεση της ιστορική έρευνας και κάθε ενδιαφερόμενου πολίτη.
Tα συγκεκριμένα reports αναφέρονται στο πραξικόπημα εναντίον¬ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, αρχιεπισκόπου Μακαρίου, που ενορχήστρωναν ο σκαιός δικτάτορας Δημήτριος Ιωαννίδης και το επιτελείο του, ο εμφύλιος πόλεμος που ξέσπασε στο ελληνοκυπριακό πλαίσιο την επαύριο του πραξικοπήματος, η πυρετώδης πολεμική προετοιμασία από την πλευρά της Τουρκίας και οι δύο φάσεις της Επιχείρησης «Αττίλας».
Ο επιφανής ιστορικός Τάσος Σακελλαρόπουλος αναλύει τα έγγραφα της τότε ΚΥΠ. Με βάση αυτό το υλικό, ερμηνεύει τα γεγονότα που κλιμακώθηκαν στην κατοχή σχεδόν του 37% της μαρτυρικής Μεγαλονήσου και αποκαλύπτει την αβελτηρία της τότε χουντικής ηγεσίας απέναντι στις τουρκικές επιθέσεις. Επιπλέον, στον τόμο περιέχονται και σχολιάζονται τα διαβαθμισμένα σήματα που διατηρούσε στο προσωπικό του αρχείο ο αντιστράτηγος ε.α. Γεώργιος Τσουμής, κορυφαίο στέλεχος του κλιμακίου της ΚΥΠ που δρούσε στη Λευκωσία εκείνες τις καταστροφικές ημέρες.
Ο Τάσος Σακελλαρόπουλος γεννήθηκε το 1962 στην Αθήνα. Σπούδασε ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Σιένα. Στη διδακτορική διατριβή που εκπόνησε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης πραγματεύεται τον πολιτικό ρόλο του ελληνικού στρατού κατά την περίοδο 1935-1945. Έχει συγγράψει μελέτες και δημοσιεύσεις σχετικά με θέματα νεοελληνικής ιστορίας του 20ού αιώνα. Έχει επιμεληθεί συλλογικούς τόμους και ιστορικές εκθέσεις, μεταξύ άλλων την έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη με τίτλο «1821 Πριν και Μετά» (συνεπιμέλεια με τη Μαρία Δημητριάδου). Εργάζεται ως υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη.
