Του Κώστα Παππά
Μια απόφαση–σταθμός της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου έρχεται να αλλάξει ουσιαστικά τα δεδομένα για εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη, δικαιώνοντάς τους μετά από χρόνια δικαστικών αμφισβητήσεων και αντικρουόμενων ερμηνειών. Το Ανώτατο Δικαστήριο έδωσε οριστική απάντηση σε ένα κρίσιμο ζήτημα που ταλαιπωρούσε τους υπερχρεωμένους πολίτες: τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις ρυθμισμένες οφειλές.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων υπολόγιζαν τους τόκους επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου του δανείου, με αποτέλεσμα οι μηνιαίες δόσεις να διογκώνονται υπέρμετρα και, σε πολλές περιπτώσεις, να καθίστανται πρακτικά ανεφάρμοστες. Η πρακτική αυτή αλλοίωνε στην πράξη το προστατευτικό πνεύμα του νόμου 3869/2010, ο οποίος θεσπίστηκε για να προσφέρει μια δεύτερη ευκαιρία σε φυσικά πρόσωπα που βρέθηκαν σε πραγματική αδυναμία πληρωμής.
Με την πρόσφατη απόφασή της, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου ξεκαθαρίζει ότι οι τόκοι στις ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης που έχει οριστεί δικαστικά και όχι επί του συνολικού υπολοίπου της οφειλής. Πρόκειται για μια ερμηνεία που ευθυγραμμίζεται πλήρως με τον σκοπό του νόμου και αποκαθιστά τη νομική και κοινωνική ισορροπία ανάμεσα στον πιστωτή και τον οφειλέτη.
Η σημασία της απόφασης είναι τεράστια για περίπου 350.000 δανειολήπτες, οι οποίοι πλέον μπορούν να δουν ουσιαστική μείωση των μηνιαίων καταβολών τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, η ελάφρυνση είναι τέτοια που καθιστά τη ρύθμιση βιώσιμη, αποτρέποντας τον κίνδυνο απώλειας της κύριας κατοικίας και προσφέροντας πραγματική οικονομική ανάσα σε οικογένειες που δοκιμάστηκαν σκληρά από την πολυετή κρίση.
Πέρα από το άμεσο οικονομικό όφελος, η απόφαση έχει και έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι ο νόμος Κατσέλη δεν μπορεί να ερμηνεύεται αποσπασματικά ή εις βάρος του αδύναμου μέρους, αλλά οφείλει να εφαρμόζεται με γνώμονα την κοινωνική του αποστολή. Παράλληλα, ανοίγει τη συζήτηση για ενδεχόμενο επανυπολογισμό ποσών που καταβλήθηκαν στο παρελθόν με βάση λανθασμένο τρόπο υπολογισμού, ζήτημα που αναμένεται να απασχολήσει έντονα τη νομική κοινότητα το επόμενο διάστημα.
Σε μια συγκυρία όπου τα «κόκκινα δάνεια» και οι πλειστηριασμοί παραμένουν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, η απόφαση του Αρείου Πάγου λειτουργεί ως ισχυρό μήνυμα δικαιοσύνης και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των πολιτών στο κράτος δικαίου. Για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, δεν πρόκειται απλώς για μια νομική εξέλιξη, αλλά για μια καθαρή δικαίωση μετά από χρόνια αγωνίας και αβεβαιότητας.
