Του Κώστα Παππά
Η πασχαλινή αγορά του 2026 διαμορφώνεται υπό τη σκιά ενός πρωτοφανούς κύματος ακρίβειας, το οποίο πλήττει τόσο τους καταναλωτές όσο και τους παραγωγούς. Καθώς πλησιάζει το Πάσχα, η παραδοσιακά αυξημένη ζήτηση για βασικά αγαθά συνοδεύεται από σημαντικές ανατιμήσεις, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της κατάστασης διαδραματίζουν τα αυξημένα μεταφορικά κόστη, τα οποία συνδέονται άμεσα με την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων λόγω του πολέμου στο Ιράν. Η επιβάρυνση αυτή διαχέεται σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, από την παραγωγή μέχρι τη διάθεση των προϊόντων στα ράφια. Παράλληλα, η συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή επιτείνει τις δυσλειτουργίες στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, οδηγώντας σε περαιτέρω αυξήσεις τιμών.
Σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας είναι και η εμφάνιση ζωονόσων, όπως η ευλογιά και ο αφθώδης πυρετός, που έχουν πλήξει την αιγοπροβατοτροφία, ιδιαίτερα στη Λέσβο. Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στην αγορά, με χιλιάδες ζώα να τίθενται εκτός κατανάλωσης, περιορίζοντας την προσφορά και ενισχύοντας τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές.Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι αυξήσεις στα βασικά είδη διατροφής είναι ήδη αισθητές. Το μοσχαρίσιο κρέας καταγράφει άνοδο της τάξης του 25,6%, ενώ το αρνί και το κατσίκι ακολουθούν με αύξηση 12,1%. Τα πουλερικά και τα αυγά εμφανίζουν επίσης ανατιμήσεις, ενώ διψήφιες αυξήσεις σημειώνονται σε προϊόντα όπως ο καφές, τα σοκολατοειδή και τα οπωροκηπευτικά.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η επιβάρυνση στα φρούτα και τα λαχανικά, όπου οι τιμές έχουν εκτοξευθεί σε σύγκριση με πέρυσι. Οι αυξήσεις αυτές αποδίδονται τόσο στο αυξημένο ενεργειακό κόστος των θερμοκηπίων όσο και στην άνοδο των τιμών των λιπασμάτων, η οποία αναμένεται να επηρεάσει και τις επόμενες παραγωγές.
Την ίδια στιγμή, η τιμή του παραδοσιακού οβελία εξελίσσεται σε «πονοκέφαλο» για τους καταναλωτές. Η μειωμένη προσφορά, σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση , τόσο εγχώρια όσο και από το εξωτερικό λόγω των εξαγωγών , δημιουργεί τις προϋποθέσεις για σημαντικές ανατιμήσεις. Υπολογίζεται ότι η ελληνική αγορά χρειάζεται έως και 500.000 αμνοερίφια την περίοδο του Πάσχα, ωστόσο οι διαθέσιμες ποσότητες είναι ήδη περιορισμένες.
