Του Κώστα Παππά
Σε κρίσιμη καμπή φαίνεται να βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς οι δύο πλευρές εξετάζουν την υπογραφή ενός μνημονίου συνεννόησης που θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για τον οριστικό τερματισμό της πολεμικής έντασης στη Μέση Ανατολή.
Παρά τις αντικρουόμενες πληροφορίες, τις διαρροές και τις συνεχείς δηλώσεις αξιωματούχων, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Όπως ανέφερε σε συνέντευξή του στο PressTV, το περιεχόμενο του μνημονίου έχει τροποποιηθεί πολλές φορές κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Κεντρικό ζήτημα της υπό διαμόρφωση συμφωνίας αποτελεί το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, το νέο πλαίσιο προβλέπει αλλαγές στο καθεστώς ελέγχου της περιοχής, ενώ παράλληλα εξετάζεται η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν. Ο Αραγτσί υποστήριξε ότι τα Στενά δεν πρόκειται να επιστρέψουν στην προπολεμική κατάσταση, τονίζοντας πως βρίσκονται υπό την κυριαρχία του Ιράν και του Ομάν.
Αντίθετα, το ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος φαίνεται να μετατίθεται για μεταγενέστερη φάση των συνομιλιών. Η Τεχεράνη θεωρεί τις αμερικανικές απαιτήσεις μη αποδεκτές στο παρόν στάδιο, επιλέγοντας να επικεντρωθεί σε ζητήματα ασφάλειας και περιφερειακής σταθερότητας.
Η συμφωνία αναμένεται επίσης να περιλαμβάνει δεσμεύσεις αμοιβαίου σεβασμού της κυριαρχίας των δύο χωρών, καθώς και αποφυγής στρατιωτικών απειλών ή παρεμβάσεων στις εσωτερικές υποθέσεις. Παράλληλα, σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό, θα σηματοδοτήσει το τέλος των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Από αμερικανικής πλευράς, υψηλόβαθμος αξιωματούχος εμφανίστηκε αισιόδοξος για την έκβαση των διαπραγματεύσεων, εκτιμώντας σε 80%-85% την πιθανότητα υπογραφής συμφωνίας μέσα στις επόμενες ημέρες. Όπως εξήγησε, πρόκειται για μια συμφωνία-πλαίσιο που θα ανοίξει έναν κύκλο 60 ημερών τεχνικών διαβουλεύσεων.
Παρά την πρόοδο, οι διαπραγματευτές αναγνωρίζουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια. Ωστόσο, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία, αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει μια από τις σημαντικότερες διπλωματικές εξελίξεις των τελευταίων ετών, επηρεάζοντας καθοριστικά τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και τη διεθνή οικονομία.
