Στη Μύκονο, όπου από το 2021 ισχύει αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών, τα παράνομα κτίρια συνεχίζουν να φυτρώνουν σαν τα μανιτάρια. Στη Σέριφο οι μπουλντόζες δουλεύουν μέρα νύχτα ανοίγοντας δρόμους σε βουνοπλαγιές όπου μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε τίποτα. Στην Πάρο κατατίθενται μαζικά άδειες προτού αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο, ενώ στην Ιο, σύμφωνα με μηχανικούς του νησιού, η εικόνα θυμίζει πλέον διαρκές εργοτάξιο. Την ίδια στιγμή, στη Μήλο καταγράφηκε κύμα έκδοσης οικοδομικών αδειών λίγο πριν από την αναστολή νέων αδειοδοτήσεων, ακόμη και για μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες.
Η αγορά του τουριστικού real estate κινείται πλέον με τη λογική τού «τώρα ή ποτέ», καθώς επενδυτές, developers και ιδιοκτήτες γης επιχειρούν να προλάβουν τις μεγάλες αλλαγές που φέρνουν τα νέα χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια, αλλά και το νέο καθεστώς για την εκτός σχεδίου δόμηση.
Παράγοντες της αγοράς μιλούν για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που θα έχει αποσαφηνιστεί μέχρι το τέλος του έτους ή τις αρχές του 2027. Μέχρι τότε εκτιμάται ότι θα έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο για την αναγνώριση των δρόμων, για να ακολουθήσουν οι αυστηρότεροι όροι δόμησης και οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης που θα φέρουν τα τοπικά και ειδικά πολεοδομικά σχέδια, με άγνωστο μέχρι στιγμής χρονοδιάγραμμα οριστικοποίησης. Σήμερα αυτό που εκκρεμεί για τους δρόμους είναι να εκδοθεί το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος από το ΥΠΕΝ που θα διαβιβαστεί προς έγκριση στο Συμβούλιο της Επικρατείας το φθινόπωρο και θα καθορίσει τα κριτήρια της αναγνώρισης των οδών. Εκκρεμεί επίσης η καταγραφή τους στην υπόλοιπη χώρα (ηπειρωτική Ελλάδα, Εύβοια, Κρήτη) αφού έχουν τελειώσει οι αντίστοιχες μελέτες για τα νησιά.
Μέχρι τότε η αγορά θα συνεχίσει να κινείται σε συνθήκες πίεσης και αβεβαιότητας. Εκτάσεις με σαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς, αναγνωρισμένη πρόσβαση και συμβατές χρήσεις γης αναμένεται να αποκτήσουν ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα, ενώ άλλες περιοχές που μέχρι σήμερα θεωρούνταν αυτονόητα αξιοποιήσιμες μπορεί να βρεθούν εκτός επενδυτικού χάρτη.
