Του Κώστα Παππά
Η χθεσινή συνέντευξη του Αλέξης Τσίπρας επανέφερε στο προσκήνιο κρίσιμα ζητήματα της περιόδου διακυβέρνησής του, προκαλώντας νέες πολιτικές συζητήσεις και αντιδράσεις. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στο ενδεχόμενο επιβολής νωρίτερων capital controls, μια παραδοχή που, αν και εντάσσεται σε μια προσπάθεια αυτοκριτικής, ανοίγει ξανά τον κύκλο της αντιπαράθεσης γύρω από τις επιλογές του 2015.
Ο πρώην πρωθυπουργός φαίνεται να επιχειρεί μια συνολική επαναξιολόγηση της πολιτικής του διαδρομής, επιδιώκοντας να αποδομήσει αφηγήματα που –κατά τον ίδιο– του αποδόθηκαν άδικα από τα μέσα ενημέρωσης. Η προσπάθεια αυτή δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2019, όταν βρέθηκε στη θέση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είχε ξεκινήσει μια πιο συστηματική υπεράσπιση των πεπραγμένων της κυβέρνησής του. Ωστόσο, το ερώτημα που τίθεται σήμερα είναι κατά πόσο αυτή η έντονη προσήλωση στο παρελθόν λειτουργεί υπέρ ή εις βάρος του.
Σε μια πολιτική συγκυρία όπου η επικαιρότητα κυριαρχείται από σκάνδαλα και κρίσεις που πλήττουν την εμπιστοσύνη των πολιτών, ο Αλέξης Τσίπρας διαθέτει –τουλάχιστον σε επίπεδο πολιτικής ρητορικής– ένα συγκριτικό ηθικό πλεονέκτημα που θα μπορούσε να αξιοποιήσει πιο δυναμικά. Αντί όμως να εστιάσει στο παρόν και να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση, επιλέγει συχνά να επιστρέφει σε γεγονότα του παρελθόντος, επιχειρώντας να τα επανανοηματοδοτήσει.
Αυτή η στρατηγική ενέχει ρίσκο. Η υπερβολική παρελθοντολογία μπορεί να απομακρύνει το ενδιαφέρον από τα σημερινά προβλήματα και να εγκλωβίσει τον πολιτικό λόγο σε μια ανακύκλωση παλαιών συγκρούσεων. Την ίδια στιγμή, η σημερινή κυβέρνηση φαίνεται να αξιοποιεί επικοινωνιακά τον «θόρυβο» αυτό, μετατοπίζοντας τη δημόσια συζήτηση μακριά από τις δικές της αδυναμίες.
Αν ο Αλέξης Τσίπρας δεν επαναπροσδιορίσει το πολιτικό του στίγμα με έμφαση στο παρόν και το μέλλον, κινδυνεύει να χάσει μια σημαντική ευκαιρία πολιτικής επαναφοράς. Σε μια περίοδο που οι συνθήκες ενδέχεται να είναι ευνοϊκές για την αντιπολίτευση, η στρατηγική επιλογή της εστίασης στο παρελθόν μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Η «Ιθάκη» της πολιτικής επιστροφής δεν κατακτάται με αναδρομές, αλλά με σαφή προσανατολισμό, πειστικό λόγο και αξιοποίηση των συγκυριών. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί μέσα στον επικοινωνιακό θόρυβο – και μαζί της, μια μεγάλη πολιτική ευκαιρία.
