epikaira.gr
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά στο χείλος μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης, καθώς οι σχέσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν αγγίζουν ένα από τα πιο εύφλεκτα σημεία των τελευταίων δεκαετιών. Διπλωματικές ενδείξεις, στρατιωτικές κινήσεις και σκληρή ρητορική συνθέτουν ένα σκηνικό που πολλοί αναλυτές περιγράφουν ως προάγγελο άμεσης σύγκρουσης και μάλιστα πολύ σύντομα.
Τις τελευταίες εβδομάδες, η αυξημένη παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή, σε συνδυασμό με επανειλημμένες προειδοποιήσεις της Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη, έχει ενισχύσει τους φόβους για ένα προληπτικό ή «απαντητικό» χτύπημα. Οι ΗΠΑ κατηγορούν το Ιράν για αποσταθεροποιητικό ρόλο μέσω συμμαχικών οργανώσεων, ενώ το πυρηνικό του πρόγραμμα παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς έντασης.
Από την πλευρά του, το Ιράν δηλώνει πως δεν επιδιώκει πόλεμο, αλλά προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε επίθεση θα απαντηθεί «σκληρά και αποφασιστικά». Αυτή η στάση αποτροπής, χωρίς εμφανή διάθεση υποχώρησης, αυξάνει τον κίνδυνο ενός μοιραίου λάθους σε μια ήδη αποσταθεροποιημένη περιοχή.
Στο σύνθετο αυτό σκηνικό, ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο ρόλος της Τουρκίας. Η Άγκυρα έχει εκφράσει τη σαφή της διαφωνία με ένα ενδεχόμενο στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα βυθίσει την περιοχή σε γενικευμένο χάος. Ως περιφερειακή δύναμη με στενές σχέσεις τόσο με τη Δύση όσο και με την Τεχεράνη, η Τουρκία επιχειρεί να προβάλλει τον εαυτό της ως παράγοντα σταθερότητας, τονίζοντας την ανάγκη διπλωματικής λύσης.
Η τουρκική αντίθεση δεν είναι μόνο πολιτική, αλλά και στρατηγική. Μια σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν θα είχε άμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια, στο εμπόριο και στις ενεργειακές ροές της περιοχής, επηρεάζοντας άμεσα και την ίδια την Τουρκία. Παράλληλα, θα μπορούσε να αναζωπυρώσει πολλαπλές εστίες έντασης από τη Συρία έως τον Καύκασο.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία. Μια ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση δεν θα περιοριζόταν σε διμερές επίπεδο, αλλά θα προκαλούσε παγκόσμιες αναταράξεις. Καθώς η διπλωματία μοιάζει να πιέζεται από τη λογική της ισχύος, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν υπάρχει ακόμη χρόνος για αποκλιμάκωση ή αν η περιοχή οδεύει προς μια σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες.
